Bestaande Woning Bouw




Alles of niets (4) – Verwachtingen bij energieambities

18 december, 2014 | Haico van Nunen

De volkshuisvestelijke opgave kenmerkt zich door de vele betrokkenen. Ook binnen nul-op-de-meter is deze werkelijkheid niet anders. Maar ten opzichte van de reguliere praktijk verandert er veel. Niet zozeer in het bouwen, maar wel in de onderlinge posities en de risico’s. Het aangaan van verregaande ambities roept bepaalde verwachtingen op. Bewuste verwachtingen, maar ook onbewuste verwachtingen. Het oordeel van het eindresultaat hangt grotendeels af van deze verwachtingen. Als de verwachtingen niet goed zijn, dan ben je over het eindresultaat ook niet tevreden. Ondanks dat er met de oplossing niets mis is. Dit artikel gaat dan ook met name in op aandachtspunten bij nul-op-de-meter. Hoe zorg je ervoor dat de verwachtingen, van de eigenaar en de bewoner, aansluiten op de realiteit?


Lees verder

Categorie: Duurzaamheid, Kosten, Voorraad | Schrijf een reactie »

alles of niets (3) – de houdbaarheid van energieregelingen

27 november, 2014 | Haico van Nunen

In deze serie over energieambities ging het eerste artikel over de keuze tussen alles in één keer of in stappen. Het tweede artikel ging in op de financiële voorwaarden die nul-op-de-meter met zich meebrengt. In dit derde deel wordt stilgestaan bij de voorwaarden die geschapen worden en hoe die zich verhouden tot de ontwikkelingen in de tijd. De nul-op-de-meter ambities hebben een reikwijdte van decennia. Daarmee zijn de keuzes van vandaag bepalend voor de toekomst.
De laatste jaren is wel gebleken dat de regelgeving onderhevig is aan veranderingen, verhuurderheffing, Vestiaheffing, inkomensgrenzen, maar ook belastingen en subsidieregelingen komen en gaan. Nul-op-de-meter gaat uit van een exploitatieperiode van dertig tot vijftig jaar. Wat als de huidige aannames in die periode veranderen, wie betaalt dan de rekening?

Veranderingen
Nul-op-de-meter-projecten worden opgesteld met de kennis van vandaag de dag en zijn gebaseerd op de huidige situatie. Een belangrijke rol is weggelegd voor de nieuwe (energie)dienst (1), zoals die wordt verwacht, de huurwetgeving, de waardering van het vastgoed, maar ook de energierekening in zijn huidige vorm. Stuk voor stuk uitgangspunten die in de nul-op-de-meter-projecten zijn verwerkt en daarmee onderdeel zijn van de business case. Maar wat als de uitgangspunten, die nu vertrouwd zijn, in de tijd wijzigen? Het maakt dat het aangaan van verplichtingen voor een dergelijke lange termijn niet zonder risico’s is, en de vraag is waar die risico’s komen te liggen?
Dit artikel bestaat vooral uit vragen, zonder de antwoorden te kennen, maar al die vragen hebben een relatie met de houdbaarheid van een nul-op-de-meter-voorstel. Nu is dit geen vrijbrief om maar af te wachten, en niets te doen, maar het zijn wel aandachtspunten die in de afweging voor een project een plek zouden moeten hebben. Een aantal van bovengenoemde punten wordt in dit artikel toegelicht.



Lees verder

Categorie: Duurzaamheid, Kosten, Voorraad | 2 Reacties »

Martin liebregts

19 november, 2014 | Andre Thomsen

- Deze column is eerder geplaatst op renovatie totaal -

Begin jaren zeventig. Het kabinet de Jong meldt het einde van de naoorlogse woningnood. Nederland was dan al 25 jaar bezig met de wederopbouw – in feite een nieuwbouw-explosie als gevolg van het gecombineerde effect van de oorlogs¬schade, de bouwachterstand door de crisis in de jaren dertig en – vooral – de naoorlogse geboorte-explosie van de baby-boom-generatie.
Bouwen is in die tijd synoniem met grote bouwstromen van eengezins-rijtjeswoningen en vierlaagse portieketageblokken op grasland waarop nog maar kort daarvoor koeien graasden. Eind jaren zestig kookt de wederopbouwwoede ook over op de bestaande stad, die eveneens beschouwd wordt als bouwland dat na sloop kan worden herverkaveld met vierbaans verkeersdoorbraken, winkelcentra en hoogbouw.
Maar een jonge generatie aanstormende architecten en bouwkundig ingenieurs begint zich daar tegen af te zetten. Geïnspireerd door de Frankfurter Schule en het Parijse studentenprotest van 1968 stellen zij de vraag centraal: Hoezo bouwen? Bouwen is geen doel op zich, bouwen moet in dienst staan van het gebruik; bouwers moeten zich dienstbaar maken aan de gebruiker. En zo ontstond Bouwhulp, een groep bevlogen studenten van de Technische Hogeschool Eindhoven die de bouwopgave een letterlijke betekenis gaven. Martin Liebregts werd hun gezicht.


Lees verder

Categorie: Stedenbouw en architectuur | Schrijf een reactie »

alles of niets (2) – energiebesparing kost geld

17 november, 2014 | Haico van Nunen

Woningverbetering maakt onderdeel uit van de volkshuisvestelijke opgave. Het in stand houden van woningen, maar ook het toevoegen van kwaliteit om te voldoen aan de vraag van vandaag. Daarbij moeten we ook naar de toekomst kijken. Woningen die we nu verbeteren moeten we ook toekomstbestendig maken. Immers als we nu grootschalige maatregelen nemen, dan gaan we dat de komende decennia niet meer doen. De woning moet dan aansluiten bij de gebruikswensen, het comfort, gebruiksgemak voor nu en in de toekomst. Bovendien wordt steeds vaker nul-op-de-meter als ambitie daaraan toegevoegd. Het totaal aan maatregelen vergt een grote investering, met de nul-op-de-meteraanpak wordt een oplossing aangedragen. De vraag is of deze aanpak voor alle woningen geschikt is.


Lees verder

Categorie: Duurzaamheid, Kosten, Voorraad | 2 Reacties »

Alles of niets (1) – Energieambitie beperkt keuzevrijheid

4 november, 2014 | Haico van Nunen

Het renoveren van woningen tot nul-op-de-meter is in een stroomversnelling geraakt. Nul-op-de-meter is een heldere ambitie, die kostenneutraal kan worden aangebracht. Het lijkt de oplossing voor de energieopgave, maar is het dat ook? Er zijn een aantal aspecten die tot nu toe weinig aandacht hebben gekregen. De impact hiervan kan groot zijn. In drie artikelen worden de aspecten die naar onze mening onderbelicht zijn nader beschouwd en worden mogelijke gevolgen, nu of op langere termijn, benoemd.

Laten we voorop stellen dat nul-op-de-meter op zich een mooie ambitie is. Met de nieuwbouw energieneutraal in 2020 in het vooruitzicht, waarom deze ambitie dan ook niet leggen op de bestaande bouw? Het vermijden van energiegebruik is noodzakelijk om de gevolgen voor klimaatverandering tegen te gaan . Dat is een van de redenen dat de overheid werkt aan een regeling om deze projecten financieel mogelijk te maken. Maar leiden de huidige plannen wel tot de juiste resultaten? In de drie artikelen wordt ingegaan op de mogelijke beperkingen die er zijn, door achtereenvolgens stil te staan bij de beperkte keuzevrijheid, de beperkte kostenbesparing en de beperkte houdbaarheid van de aanpak. Dit eerste artikel gaat over keuzevrijheid.

Context van renoveren

In het verleden was er maar één weg, één keuze en één aanpak. Je was blij als je een (huur)woning had, en op het moment dat die woning verbeterd werd was je tevreden met wat men voor je had bedacht. Ondertussen is de wereld mondiger geworden en is er ook geen sprake meer van ‘de’ huurwoning. Er is nu een zekere mate van individualiteit mogelijk. Bewoners hebben inspraak en er zijn keuzes die ze kunnen maken. Bij renovaties worden hele keuzetrajecten opgetuigd en die gaan echt niet alleen meer over de kleur tegels. Bij regulier onderhoud heeft dat geleid tot bijvoorbeeld steeds meer vraaggestuurd onderhoud. Keuzevrijheid wordt steeds vaker als expliciet element benoemd en komt terug als veelgenoemd beleidsaspect (1). Dit is de context waarbinnen renovatie opgaven van vandaag, zoals nul-op-de-meter, in moeten passen.
Lees verder

Categorie: Duurzaamheid, Kosten, Proces | 6 Reacties »

RENOVEREN MET DE BLIK VOORWAARTS

30 oktober, 2014 | Yuri van Bergen

Een serie over architectuur, volkshuisvesting en industrialisatie -1-

De vraag om industrialisatie in de bestaande woningbouw neemt rap toe, het moet efficiënter, beter en goedkoper kunnen. Niet alleen vanwege de behoefte naar een technologische voortuitgang in de wijze waarop we onze productieprocessen en productieorganisaties benutten. Maar juist vanwege de behoefte naar sociale verandering, waarbij de gebruiker aan de knoppen zit en kwaliteit weer aandacht krijgt binnen de kaders van betaalbaarheid. De hoofdvraag blijft, hoe moet die industrialisatie er uitzien en waarom zou het nu in de bestaande bouw wel lukken? Is het een doel op zichzelf? Of is het slechts een middel waarmee we ons doel sneller weten te bereiken? Wat betekent die industrialisatie voor onze huidige visie op volkshuisvesten en de wijze waarop we met elkaar samenwerken? Moeten we daarbij afscheid gaan nemen van onze beproefde methoden van bouwen en wonen sinds de Grieken en Romeinen (1)? En welke ruimte biedt deze kanteling voor nieuwe ideeën zoals ‘gratis energie’ en ‘componenten op het moment van de klant’. Naast een betaalbare, betere woningvoorraad voor iedereen, neemt de behoefte naar keuzevrijheid alleen maar toe. En beginnen we langzaam na te denken over de mogelijkheden voor een beter (her-)gebruik van onze grondstoffen (2).



Lees verder

Categorie: architectuur, volkshuisvesting en industrialisatie, Duurzaamheid, Proces, Productinnovatie | 1 Reactie »