Bestaande Woning Bouw






Aandacht voor duurzaamheid: de uitdaging

28 juli, 2016 | door Haico van Nunen

Het vorige artikel eindigde met de formule voor factor 20. Eigenlijk een hele eenvoudige manier om met drie variabelen aan te geven dat de milieudruk op dat moment moest veranderen, als we niets deden. Kijken we op die manier ook naar de hedendaagse opgave dan zien de variabelen er al weer iets anders uit. Er zijn nu ongeveer 7,3 miljard mensen op de wereld. De voorspellingen vari√ęren, maar naar verwachting komen we tussen de 9 en 12 miljard inwoners uit in 2050 (1). Ook de economie laat een stijging zien richting 2050 (2). De duurzaamheidsambities die de Nederlandse overheid heeft uitgesproken zijn op de Wereldtop in Parijs aangescherpt tot 95% in 2050 (3). Als dat de uitgangspunten zijn dan zien we dat we niet naar een factor 20 maar naar een factor 23 moeten gaan(4). Dus van alles wat we doen mogen we nog maar 1/23 over houden.

Opgave
Als we dit nu in ogenschouw nemen, dan zien we dat de opgave er ligt om alles wat we produceren te verminderen voor wat betreft milieudruk. Dat moesten we twintig jaar geleden al doen (met een factor 20) en die noodzaak is al toegenomen (tot een factor 23). Als we dat nu niet doen wordt die opgave alleen maar groter. Even om het concreet te maken, een gemiddelde woning heeft een jaarlijkse CO2 uitstoot, gerelateerd aan energie, van 3.930 kg(5). Daar mag dan nog maar ongeveer 170 kg van overblijven. Dat betekent dus dat de woningen nagenoeg nul-op-de-meter moeten zijn. Maar dit gaat alleen over het energiegebruik. We moeten ook voor de producten die we maken en het transport ervan fors CO2 reduceren. De CO2 uitstoot van materialen van een woning bedraagt meer dan 500 ton CO2 (6). Hoe langer een gebouw mee gaat, hoe meer die milieulast gespreid kan worden in de tijd. Dan kan er beter een renovatie (77.000 kg CO2) plaatsvinden in plaats van sloop nieuwbouw (256.000 kg CO2), om zo de totale levensduur te verlengen. Dit verschil maakt duidelijk dat de renovatie opgave een grotere bijdrage levert aan duurzaamheid dan sloop nieuwbouw. Immers met een beperkte CO2 investering wordt een langere levensduur behaald. De periode hoe lang een woning mee kan gaan speelt een grote rol in de duurzaamheidsbijdrage van de gebouwde omgeving (7). Naast het belang van de levensduur is ook van belang om te beseffen dat het realiseren van energie ambities ten kosten gaat van materiaalgebruik. Je hebt een renovatie van 77.000kg CO2 nodig om het jaarlijkse verbruik van 3930 terug te brengen naar nul. De werkelijke opgave is dus veel groter. Als we niet alleen energie, maar ook materiaal terug willen brengen met een factor 23, dan kunnen we stellen dat we in de bouw een hele opgave voor ons hebben.

De uitdaging
Maar de factor 20 werd gebruikt in een tijd waarin aandacht werd gegeven aan de milieuproblemen. Maar met meer aandacht voor het milieu kwam in het verleden ook altijd weer een afname van die aandacht. Het stond altijd even op de (politieke) agenda, maar verdween vervolgens weer. De wereldwijde aandacht werd landelijk verder uitgewerkt, maar zodra dat uitgewerkt was, bleef het daar ook bij. Momenteel is er ook weer veel aandacht voor duurzaamheid. Het besef hoe groot de uitdaging echt is, is nog niet doorgedrongen. Met alleen nul-op-de-meter komen we er niet. Pakken we nu door en gaan we factor 23 realiseren, of laten we het weer afweten en wordt de uitdaging steeds groter, zodat we over tien jaar met een factor 30 te maken hebben?


Bronnen:

(1) Afhankelijk van wel scenario gevolgd wordt kom je uit op 9 of 12 miljard. Voor deze berekening zijn we uit gegaan n a 10 miljard. Dat betekent dat we van 7,25 naar 10 miljard gaan groeien, oftewel 1.38
(2) Gemiddelde toename naar 2050 bedraagt volgens ‚Äėreferentiescenario‚Äôs van CPL toekomstverkenning welvaart en leefomgeving‚Äô, den haag publicatienummer 1689 een groei van 350% zien
(3) Dat betekent dat de milieudruk toeneemt met 0.2/0.95 = .21
(4) D = W x B x M = 0.21 = 1.38 *3.5 *M =0.0434 = 1 /23
(5) 1200 m3 gas en 3050 kWh is samen 3.930 kgCO2
(6) De CO2 uitstoot, gerelateerd aan referentietypen woning gemeten over een periode van 120 jaar bedraagt 513.000kg (proefschrift Haico van Nunen), op basis van GWP(100) berekend met CML baseline 2000. Dit is inclusief onderhoud en renovatie gedurende deze periode. Gemiddeld genomen wordt 20% in de bouwfase veroorzaakt, 30 % in de sloopfase en 50 % in de gebruiksfase. In de referentie woningen kwamen twee renovatie momenten voor. De exact bijdrage van een renovatie is niet bekend. Als aanname wordt gesteld dat er twee renovatie momenten zijn en renovatie minder belastend is dan complete nieuwbouw (<20%).Onder die aannames zou een renovatie 513.000 * 15% = 76.950 kg aan CO2 belasting veroorzaken. Sloop-nieuwbouw betekent een verhoging met 50% , ofwel 256.500kg. Deze aanname vergt nog verder onderzoek. (7) "duurzaamheid het is maar hoe je het bekijkt“, Haico van Nunen, bestaandewoningbouw.nl, oktober 2015

Print dit artikel Print dit artikel

Categorie: Duurzaamheid, Renovatie en onderhoud, Voorraad| 2 Reacties »

2 Reacties op “Aandacht voor duurzaamheid: de uitdaging”

  1. Reactie door: Jan Willem 30 juli, 2016 om 17:09

    Aardig verhaal Haico .. ben benieuwd naar een verdere uitwerking. Het gemiddeld energiegebruik voor bestaande woningen herken ik overigens totaal niet. Uit de gegevens die we nu ophalen is het eerder zo’n 2000m3 gas en zo’n 2500 kWh electra .. dat is echt wat anders dan het landelijk gemiddeld.

  2. Reactie door: Haico van Nunen 30 juli, 2016 om 18:25

    Jan Willem, de woningen die je nu tegenkomt en NOM maakt zullen inderdaad een hoger gasverbruik hebben. De 1200m3 en 3050kWh zijn de laatste cijfers, van de hele voorraad. Dus zowel de laatste nieuwbouw als de bestaande voor raad. Mijn betoog nu gaat vooral over de omvang van de opgave, de specifieke opgave, en aanpak, volgt nog. Laten we nu eerst maar eens beseffen dat duurzaamheid breder is.