Bestaande Woning Bouw






Droom of werkelijkheid?

25 januari, 2017 | door Yuri van Bergen

(Leestijd 5-7 minuten)

De bestaande vormen van samenwerken zullen de komende jaren in rap tempo een ware verandering doormaken. Want meer dan ooit te voren is het de gebruiker die bepaalt wat hij gaat gebruiken. En dat zijn we niet gewend in de bouw. Het nieuwe samenwerken begint niet bij techniek, maar bij een visie op een nieuw aanbod op de markt. Deze visie is vooral gericht op een passend aanbod voor de gebruiker/bewoner. Maar waar moet je beginnen?

Er wordt veel gesproken over een renovatieopgave groter dan ooit. Sinds de start van de wederopbouw, direct na de tweede wereldoorlog, heeft de nieuwbouw van woningen altijd de meeste aandacht gehad. Vanzelfsprekend want er was een duidelijke behoefte, er waren eenvoudige oplossingen en er was veel ruimte voor visie en beleid. Later, op de golven van de neoliberale ideologie kon de ‘vrije markt’ pas echt haar krachten tonen, tot deze een kleine tien jaar geleden abrupt tot stilstand kwam. De afgelopen jaren is er veel aandacht gegaan naar het herstellen van enkele excessen in die ‘vrije markt’. Maar een nieuwe generatie dringt zich aan voor de volgende opgave: het gebruik van duurzame en betaalbare woningen met ruimte voor individualiteit. En deze nieuwe vraag van een generatie zal uiteindelijk tot een nieuwe aanbod gaan leiden. Dit nieuwe aanbod kan zich niet meer beperken tot nieuwbouw, maar zal juist met name voor de bestaande bouw ontwikkeld moeten worden.


Een aanbod om in te wonen
Altijd is er wel het besef bij de overheid en volkshuisvesters geweest dat een veranderende vraag om een nieuwe manier van (samen)werken vraagt. De ontwikkeling van de maatschappij en de techniek zorgde continu voor nieuwe vragen zoals veiligheid, betaalbaarheid en duurzaamheid. Langzaam kwamen er na de systeembouw van na de oorlog voorbeelden die ook bij die veranderende vraag (van kwantiteit naar betaalbare kwaliteit) de principes van een seriematig product gingen toepassen op het proces. Met name bij de ontwikkeling van nieuwbouw is deze manier van werken een herkenbare praktijk. Er zijn tientallen (grote) bouwers in Nederland die conceptueel nieuwe woningen bouwen. Een van de bekendste kan het zelfs in een dag.

Maar zoals de geschiedenis van volkshuisvesting in Nederland laat zien, loopt deze ontwikkeling voor de bestaande woningbouw nog wat achter. En laat ik voorop stellen, dat heeft niets te maken met gebrek aan visie, inzet of intelligentie. Een van de voornaamste reden dat de bestaande woningbouw wat achterloopt op de wens is het feit dat er mensen wonen in die woningen. En als er mensen wonen heb je rekening te houden met hun wensen. En dat vinden we maar ingewikkeld als bouwsector. Eigenlijk is de bouwsector, voor zover ik kan overzien, ook de enige sector die geld lijkt te investeren in het weghouden van klanten. We spenderen nog steeds veel tijd en geld om bewoners vooraf te overtuigen van de oplossingen, in plaats van te vragen wat ze nu willen. We betalen vergoedingen om ze weg te houden van de verbouwing in plaats van ze te laten helpen. En we huren extra mensen in om de vragen en klachten binnenkamers op te lossen in plaats van die belangrijke informatie voor innovatie met iedereen te delen. Om nog maar te zwijgen over het investeren van tijd en geld in de evaluatie van het eindproduct. Dit alles terwijl de bouwsector de enige sector is met de kans om door structureel te investeren in innovatie en evaluatie de werkelijke gebruiker (lees bewoner) de mogelijkheid te geven de woning naar hun wensen te laten ontwerpen en maken. Is het niet de droom van iedere industrie als de eindgebruiker zelf het moment en de prijs-kwaliteit kan bepalen zodat je als product leverancier altijd een tien scoort op klanttevredenheid.

Anders kijken, anders denken
Gelukkig zijn de kansen voor innovatie in de bestaande woningbouw groot. Maar dan zullen we echt anders moeten gaan kijken en anders denken over onze woningvoorraad. Belangrijke voorwaarde is dat we per direct afscheid gaan nemen van de waan van de dag. De gemiddelde leeftijd van 120 jaar per woning vraagt dan om meer visie en minder om techniek. Natuurlijk moet een woning veilig, gezond en comfortabel zijn. Maar dat verlang ik ook van mijn bed, anders ga ik er niet eens in liggen. Door te stoppen met denken in projecten ontstaan er kansen voor een nieuw conceptueel aanbod dat gericht is op de individuele gebruiker.

Bij een aanbod komt er vanzelfsprekend meer nadruk te liggen op de vraag dan op de techniek. Door optimaal deze ruimte voor de bewoner te benutten ontstaat er ruimte voor maatwerk. Daarnaast biedt ketenintegratie de ruimte om het product en proces meer integraal te benaderen. Waardoor de prestaties meer sturend gaan worden en de techniek en de organisatie meer conceptueel kan plaats vinden. Wanneer we de bouwsector iets wetenschappelijker maken kan deze specifieke integrale kennis wellicht een garantie voor de toekomst van een aanbod met toegevoegde waarde zijn. Want de bestaande woningbouw vraagt om een nieuwe houding. Een houding die niet gaat om alles weer te veranderen maar die zich inzet om ons kapitaal aan bestaande kwaliteit te verbeteren.

Dit verhaal is geschreven ter voorbereiding van een college over de ontwikkeling van een nieuw renovatie aanbod, binnen de module ‘Verbinden’ van NRP Academie. De centrale vragen waren: hoe organiseer je dat? Hoe houd je iedereen bij elkaar? Wat zijn de lessons learned? Klik hier om de bijbehorende presentatie te zien.

Bronnen:
(1) Overpeinzing: van Bij een goed einde hoort een goed beging _ Yuri van Bergen, BouwhulpGroepconsumenten naar makers, Yuri van Bergen, Kennisbank Bestaande Woning Bouw, 25 april 2016
(2) Het nieuwe samenwerken, Serie over Alliantie+ verbeteren à la carte, Yuri van Bergen en Roel Simons, Kennisbank Bestaande Woning Bouw, 10 maart 2015
(3) Overpeinzing: is de rek uit ketenintegratie?, Yuri van Bergen, Kennisbank Bestaande Woning Bouw, 24 september 2015
(4) Overpeinzing: van samenwerken naar samen werken, wonen in de 21ste eeuw, Yuri van Bergen, Kennisbank Bestaande Woning Bouw, 13 januari 2015
(5) Overpeinzing: het ‘nieuwe’ samenwerken, Martin Liebregts, Kennisbank Bestaande Woning Bouw, 28 januari 2014

Print dit artikel Print dit artikel

Categorie: Bewoners aan de knoppen, Duurzaamheid, Kosten, Proces, Productinnovatie| Geen reacties »

Plaats een reactie