Bestaande Woning Bouw






DUURZAAM RENOVEREN STELT SPECIFIEKE EISEN AAN ARBEID

28 maart, 2018 | door Yuri van Bergen

(Leestijd 3-4 minuten)

Door: Yuri van Bergen

Deel 3: in een serie over arbeid in de bouw

De bouw trekt aan, de economische crisis is voorbij en zowel voor duurzame nieuwbouw en renovatie staan nu alle seinen op groen. Het is slechts een kwestie van doen en daarmee stopt direct de behoefte van een sector naar innovatie. Noodzakelijke vernieuwingen om bijvoorbeeld het werken in de bouw weer aantrekkelijk te maken voor de jeugd (lees hier deel 1) dreigen weer op de achtergrond te raken. Ook de vooruitgang in efficiency en aansluiting op de vraag dreigt te moeten wijken wijken voor de massa aan werk. In (waarschijnlijk) het slot artikel in een serie over de arbeid in de bouw kijken we nog eenmaal vooruit naar de opgave van 5 miljoen particuliere woning eigenaren als opdrachtgever voor de mensen die het moeten maken.

In het vorige artikel (lees hier deel 2) werd geconstateerd dat er in Nederland onvoldoende arbeid beschikbaar is om onze woningvoorraad conform de ambities te verduurzamen. Zeker als we naar de hele voorraad kijken. Dus niet alleen naar het corporatiebezit maar ook naar de vijf miljoen woningen in particulier bezit. In dit artikel gaan we nader in op wat duurzaam werken aan de bestaande woningvoorraad inhoudt. Welke eisen worden dan aan arbeid gesteld en kunnen we uit de voeten met de huidige skills van de beroepsgroepen zoals ook de EIB die hanteert.
Kijken we naar die beroepsgroepen dan moet zo op het eerste gezicht het grootste deel van die beroeps groepen (even afgezien van het totale tekort) ook ingezet kunnen worden voor duurzame renovaties. Bij nadere beschouwing ligt dit toch wel wat genuanceerder.

NRP academie

Renoveren op zijn ‘nieuwbouws’ kan niet meer.
Ten tijde van de crisis in de bouw is de gedachte opgekomen dat je bestaande woningen zou kunnen aanpakken alsof het nieuwbouw is. Voor de hand liggend, immers, dat kunstje kennen met name de grotere bouwbedrijven wel. Alsof het nieuwbouw is houdt in dat men de ploegen zo efficiënt mogelijk door de woningen laat lopen en dat de woning ongeacht of die bewoond is of niet vooral als bouwplaats wordt gezien. Inmiddels groeit het besef dat dit heden ten dage echt niet wordt geaccepteerd. Het TV programma Zembla besteedde hier zelfs een uitzending aan: Renovatiewoede, BNNVARA 21 februari 2018, over de klachten van bewoners bij renovaties in Utrecht en Soest (klik hier voor uitzending gemist). Gevolg van dit groeiend besef is dat bouwbedrijven nu massaal weer terugvluchten naar de aantrekkende nieuwbouw.
Renoveren kan alleen als men ervan doordrongen is dat men te gast is in de woning van een ander en dus zorgvuldig moet omgaan met de bewoners en met hun spullen. Dit geldt voor de timmerman maar ook voor degene die het werk organiseert en de regie voert over de uitvoering. Het met deze stelling eens zijn is eenvoudig maar zeker niet voldoende. Personeel hierop selecteren en instrueren en er ook op toezien dat het gebeurt is noodzakelijk en vergt extra inspanning en aandacht.

Renovatie verandert van karakter
Ook de aard van de renovatiewerkzaamheden verandert. Het duurzaam renoveren van de vijf miljoen particuliere woningen zal steeds meer de renovatiepraktijk bepalen. Het gaat dan om stapsgewijs renoveren in de serie van één. De eigenaar bewoner bepaalt in welke volgorde en welk tempo de onderdelen van zijn woning, zoals gevel, dak, vloer en installatie worden aangepakt, afhankelijk van de financiële mogelijkheden, en de aanwezige kwaliteit. Om dit renoveren betaalbaar te maken moeten er in samenspraak met toeleverende industrieën oplossingen ontwikkeld worden die op grote schaal toegepast kunnen worden. Met deze oplossingen kunnen de overheadkosten van architect en aannemer, in de vorm van werkvoorbereiding, drastisch verminderd worden. Met Alliantie+ is hierin al een flinke stap gezet. Deze werkwijze vraagt echter om een andere organisatie van arbeid maar ook om ander arbeid. Er moeten ploegen komen die gespecialiseerd zijn in het duurzaam vernieuwen van de gevel of van een dak of van de installatie. Ploegen die niet groter zijn dan een mens of vier en die alle werkzaamheden die nodig zijn zelfstandig kunnen uitvoeren. Zo’n ploeg dient gevormd te worden rondom een allround expert die zicht heeft op alle werkzaamheden die uitgevoerd moeten worden en weet aan welke eisen voldaan moet worden. Bovenal kan hij of zij de aangeleverde principeoplossingen en montagevoorschriften toepassen op de specifieke situatie van die woning.
Traditionele ‘uitvoerders’ en ‘werkvoorbereiders’ passen niet meer in dit concept. Zij gaan vervangen worden door een bouwregisseur die de levering van de producten en materialen regelt en op het werk afstemt. Verder borgt hij de kwaliteit door erop toe te zien dat de nodige keuringen en kwaliteitscontroles worden uitgevoerd en gedocumenteerd.
In feite komt deze werkwijze neer op het industrieel produceren van gevels, daken en installaties, niet in de fabriek maar op locatie (de woning zelf dus). Alleen een dergelijke snelle en efficiënte werkwijze maakt het voor de particulier mogelijk om zijn woning naar eigen wens en in eigen tempo te verduurzamen.

In het promotieschrift van dr. ing. Henk Brinksma gaat men nog een stap verder (Lees verder op pagina 154 van zijn proefschrift ‘Toekomstbestendig Renoveren’). Het produceren op de bouwplaats in kleine en herhaalbare hoeveelheden geeft juist mensen met een achterstand tot de (renovatie) arbeidsmarkt de kans om ervaring op te doen en zich te laten scholen! Het tijdperk van specialisten die de inzet van specifieke kennis schaars houden is daarmee voorbij en worden nieuwe mogelijkheden voor duurzame opschaling benut.

Van droom naar werkelijkheid
In bovenstaande wordt geschetst waar het naar toe moet. Daarmee is er een hele weg te gaan. Er moet nogal wat gebeuren om van de traditionele ploegen per beroepsgroep een allround zelfstandig opererende ploeg te maken. De huidige opleidingen leiden per beroepsgroep op. Voor de toeleverende industrie ligt hier een taak om extra scholing te geven in het toepassen van de oplossingen die door hen ontwikkeld zijn of ontwikkeld worden. Die scholing moet allround experts opleveren, maar ook allround vaklui die de werkzaamheden kunnen uitvoeren en het benodigde materieel kunnen hanteren en bedienen. Het internationale karakter dat het werken aan duurzaamheid zeker gaat krijgen moet voor de toeleverende industrieën geen probleem zijn; zij opereren al internationaal.

Print dit artikel Print dit artikel

Categorie: Arbeid, Bewoners aan de knoppen, Particulieren, Serie van één| Geen reacties »

Plaats een reactie