Bestaande Woning Bouw






EEN FRISSE BLIK OP ONDERHOUD

6 april, 2016 | door Yuri van Bergen

Deel 2: in een serie over onderhoud in beweging

Door: Yuri van Bergen en dr.ir. Haico van Nunen

De praktijk van beheer en onderhoud komt na een korte stilstand weer in beweging maar de geluiden zijn diffuus. De wens naar een betaalbare woning en een duurzamere samenleving begint langzaam werkelijkheid te worden. Althans in onze manier van denken. Want nu de stip op de horizon is geplaatst wordt het belangrijk te weten waar we staan voordat we gaan bewegen. Immers het plannen van een reis is op zichzelf nooit het probleem maar hoe plan je een reis als je niet weet waar je staat? In het ergste geval begint iedereen een kant op te bewegen met de kans dat we kostbare tijd en middelen gaan verspillen en men verdwaalt op weg naar een duurzame opschaling van energiezuinige renovaties (1).



Iedereen zal wel eens verdwaald zijn in de stad, de natuur of op het water. We onderkennen dan ook direct het nut van de juiste plaatsbepaling. Nog geen vijftien jaar geleden, zonder google maps op iedere telefoon, gebruikten we daarvoor een landkaart, de stand van de zon of de kennis over het gebied zoals bekende bergtoppen en een simpele straatnaam. Tegenwoordig gaat dit eenvoudiger omdat we allemaal beschikken over gps en een telefoon om te bellen voor informatie. De snelheid van reizen heeft daarmee een enorme ontwikkeling gemaakt. Even ter vergelijking het verbeterde record voor de beroemde reis rondom de wereld in tachtig dagen van begin vorige eeuw wordt tegenwoordig in uren uitgedrukt.
Terug naar de opgave voor het in standhouden en verbeteren van gebouwde omgeving. De koers is gezet en iedereen kan zich daar heen navigeren zonder van elkaar te weten wat de verwachte aankomsttijden zijn (2). Moeten we voordat we gaan bewegen niet eerst met elkaar bepalen waar we ons allemaal op de kaart bevinden. En met deze plaatsbepaling het gesprek aangaan over de koers en mogelijkheden tot versnelling. Want er zijn altijd alternatieve routes, ook als we allemaal richting dezelfde bestemming bewegen.

De introductie van strategisch onderhoud
Het vaststellen van een route voor de bestaande praktijk van beheer en onderhoud is géén eenvoudige opgave. Laten we eerlijk zijn het vergelijken van de praktijk van dagelijks onderhoud met sloop-/ nieuwbouw is hetzelfde als thuis proberen uit te leggen het verschil tussen op vakantie naar Zeeland en New Zealand. Ik bedoel het zijn toch beide prima vakanties? Beide locaties zijn geschikt voor een verblijf van drie weken en de afstand is maar relatief door de snelheid van reizen per auto of vliegtuig. De grootste dilemma’s worden gevormd door de prijs en de risico’s tijdens de reis. Voor het budget van een drieweekse vakantie naar New Zealand kunnen we de komende vijf jaar naar Zeeland. Tja en wie bepaalt nou wat de beste vakantie is geweest?
Dus voor het vaststellen van een route voor de bestaande praktijk van beheer en onderhoud moeten we eerst beginnen met het ordenen van de bestaande mogelijkheden naar omvang. Dus bijvoorbeeld een woning gebouwd in 1960 met een totale levensduur van 120 jaar(3) kan de komende vijfenzestig jaar op verschillende manieren worden onderhouden. Van dagelijks onderhoud tot (sloop-) nieuwbouw en verder alles wat daar tussen in zit. De eerste vorm betreft een zeer actieve vorm van onderhoud die de kwaliteit van de woning, meestal op verzoek van de bewoner, in stand houdt. De laatste genoemde vorm is daarmee de meest luie vorm van onderhoud waar strategisch de gemiddelde kwaliteit van de voorraad wordt verbeterd door de vervanging van de gehele woning door een nieuwe. Net als bij het plannen van de reis naar Zeeland of New Zealand lijken deze vormen van onderhoud vanuit enkel een economisch perspectief onvergelijkbaar.

De stip op de horizon
Om met elkaar keuzes te maken over de verschillende vormen van onderhoud moet er verder gekeken worden dan de laagste prijs voor de meeste kwaliteit. Met de stip op de horizon wordt er een nieuwe dimensie aan deze manier van beschouwen toegevoegd. Namelijk hoge mate van betaalbaarheid voor de meest duurzame kwaliteit. Met een verwachte levensduur van 120 jaar van een enkele woning is slechts de goedkoopste keuze niet meer altijd de beste.
Daarmee is het dagelijks onderhoud door het vervangen van een kapotte ruit door isolatie glas de betaalbaarste manier van onderhoud maar draagt relatief weinig bij aan de besparing van energie. Anderzijds is daarmee sloop-/ nieuwbouw de duurste manier van onderhoud met een positieve bijdrage aan de besparing van energie maar scoort weer minder op het (her-) gebruik van materialen. Beide wegen zijn, zij het op een ander vlak, ver verwijderd van de doelen gemaakt in Parijs. Een middenweg waarbij gericht op bewonerswensen optimaal duurzame kwaliteit wordt toegevoegd lijkt voor de hand liggend. Temeer omdat dit aansluit bij de droom van vraag gestuurd onderhoud.

Wat de beste route richting de toekomst gaat worden is voor nu geen interessante vraag. Net als bij de ontwikkeling van onze manier van reizen zullen er immers vele (nieuwe) routes ontstaan. De vraag die we ons zelf kunnen stellen is of we op tijd zullen arriveren? Want net als in het dagelijkse leven blijken de snelste of goedkoopste reizen veelal niet de beste te zijn.


Bronnen:

(1) ‘Een groene industriële revolutie’, dr.ir. Haico van Nunen en Yuri van Bergen, RENDA 1 April 2016
(2) ‘Bouwen zonder uitstoot’ Haico van Nunen en Yuri van Bergen, Kennisbank bestaandewoningbouw.nl, januari 2016
(3) Assessment of the Sustainability of Flexible building. The Improved Factor Method: service life prediction of buildings in the Netherlands, applied to life cycle assessment. (H. van Nunen, 2010)
(4) ‘Op weg naar strategisch onderhoud’ Yuri van Bergen en dr.ir. Haico van Nunen, Kennisbank bestaandewoningbouw.nl, maart 2016
(5) De figuur is een abstracte weergave van enerzijds de (duurzame) kwaliteit die bij een ingreep wordt toegevoegd. Zo wordt bij klachtenonderhoud minder kwaliteit toegevoegd dan bij nieuwbouw. Op de andere as staat de betaalbaarheid, dat geeft dus weer hoeveel waar je voor je geld krijgt.

Print dit artikel Print dit artikel

Categorie: Bewoners aan de knoppen, Duurzaamheid, Onderhoud in beweging, Serie van één| Reacties uitgeschakeld voor EEN FRISSE BLIK OP ONDERHOUD

Je kunt niet meer reageren!