Bestaande Woning Bouw






Het ‘Trump-effect’ in de bouw

20 juli, 2017 | door Yuri van Bergen

(Leestijd 5-7 minuten)

Door: Yuri van Bergen

Een spannende tijd doet zich voor in de transitie naar een duurzaam gebouwde omgeving. Ik hoorde laats nog iemand op een verjaarsdagsborrel zeggen dat president Trump het beste was dat onze westerse wereld kon overkomen: dankzij zijn tweets en houding zijn we allemaal, van inwoners tot aan presidenten, bewust geworden van de noodzaak om een duurzame transitie met elkaar in korte tijd te realiseren. Ik geloof niet dat het verstandig is hem daar openlijk voor te bedanken maar de mensen met een duurzame visie op de toekomst zijn voor ons nu zichtbaarder dan ooit. Bij mijn tweede glas, terwijl het gesprek verder ging over de vraag of Trump nu geniaal of gek was dwaalden mijn gedachten af naar de onzekerheden in de huidige bouweconomie. Nu de overheid bezig is met het stimuleren van een #duurzame #renovatie richting 2050 stokt de bouwproductie al bij de eerste versnelling. De gevolgen van 10 jaar crisis, saneren en innoveren worden in de dagelijkse praktijk van bouwen en renoveren voelbaar met slechts een handvol aannemers, veelal beursgenoteerde bedrijven, en zzp-ers die beschikbaar zijn. En dat terwijl we aan de vooravond staan van een renovatie- en bouwopgave groter dan ooit. Vooral het tekort aan directe arbeid en het gebrek aan enthousiaste jongens en meiden die graag in de bouw willen gaan werken is zorgwekkend. Mijn enige hoop is dat deze impasse het ‘Trump-effect’ in werking stelt voor ondernemers en branches die wel voor een nieuwe bouweconomie gaan.

Ik wil direct even rechtzetten dat deze opbloei van de bouweconomie natuurlijk een goede zaak is voor de economie en werkgelegenheid. De schoorsteen moet roken voor alle partijen werkzaam in de sector maar de vraag is welke CO2 uitstoot accepteren we daarbij? Het huidige tekort aan mens en kapitaal is niet gisteren ontstaan maar langzaam binnen geslopen. Daarmee zal de oplossing ook niet morgen worden bedacht maar zullen we structureel anders met elkaar moeten gaan samen werken om met de helft aan mensen ten minste tweemaal zoveel kapitaal te verplaatsen. Maar dit constateren zal de oplossing voor dit probleem niet zijn en het blijven vergaderen over barrières heeft nog nooit tot verandering geleid. Wat mij een ingewikkeld onderdeel van deze duurzame opschaling lijkt is de overgang van het bouwen van volume naar het leveren van duurzaam maatwerk. En zo eenvoudig als het typen van deze woorden is, zo ingewikkeld is deze verandering in ons kijken en denken over de woningbouw. Want voor bijna anderhalve eeuw gaat de aandacht van de overheid, de lobbyisten, de bestuurders, de ontwerpers, de bouwers en industrie naar het ‘bouwen ‘ van nieuwe woningen. Immers nieuw is makkelijk, beter en goedkoper. Dat weet toch iedereen? Maar de laatste twee decennia is de vraag ontstaan of nieuw eigenlijk altijd wel beter is? De reden daarvoor is een nieuwe meetlat die we meenemen in onze afweging. De naam van deze meetlat: milieubelasting.

Opgave van denken en doen
Niet het denken over #DuurzaamRenoveren is onze grootste barrière, maar het doen. Er is niet alleen een tekort aan mensen om onze woningvoorraad te verduurzamen maar ook een structureel tekort aan kennis en innovatie. De huidige oplossingen roepen om fabrieken met robots of super computers en geloven nog steeds in een (mechanische) oplossing van bovenaf. Maar de maakbaarheid van de maatschappij staat vandaag niet meer centraal. We leven in een wereld die zich is gaan richten op het individu. En daarmee verandert de wijze waarop we nadenken over het produceren van producten en diensten. De bekendste en meest populaire voorbeelden zijn het DENKEN over een windmolenpark op zee of een brug die zichzelf kan printen vanwege de potentie voor (media) succes. Maar het zijn juiste de regionale duurzame startups die voor velen een inspiratie voor het DOEN zijn zoals Willemijn Peters(1), die op een bedrijventerrein in Culemborg plastic afval verzameld en deze weer omvormt naar een grondstof voor derden. En vanuit deze startup bezig zijn met opschaling. Voor de opgave van 8,5 miljoen duurzame woningvoorraad in 2050 hebben we het over DENKEN en DOEN tegelijkertijd.

Denken in componenten
Wat zou er gebeuren wanneer we accepteren dat er niet zoveel mis is met de manier van renoveren en produceren maar ons beseffen dat we het alleen niet in de beste volgorde achter elkaar doen. Wat zou er gebeuren als we stoppen met nadenken over wat wij de beste oplossing vinden voor een woning, maar in plaats daarvan de eigenaar bewoner zelf te vragen wat die wil. Zouden we dan niet veel slimmer en sneller met elkaar kunnen samen werken omdat we dan juist de kracht van het herhalen weten te gebruiken. Dat scheelt in ieder geval een hoop uren aan overleg en een hoop arbeid aan wijziging om uiteindelijk net geen maatwerk te kunnen leveren. Let op! Dit is fundamenteel anders dan ervoor te zorgen dat iedereen hetzelfde wil hebben.

overzicht van de component families in Nederlan

Iedereen in de bouw weet toch dat renoveren, maatwerk duur is en ‘klanten’ lastig zijn. Dus het aanbieden van oplossingen op maatwerk in de serie van 1 op het moment van de klant moet dan wel SUPER DUUR zijn. Behalve als we anders gaan nadenken over de potentie van herhaling. Want wat zou er gebeuren als er verspreid over Nederland een familie ‘daken’ te vinden is die meer dan 1,3 miljoen keer voorkomt? En we bedenken samen met een aantal producenten, ontwerpers en bouwers een conceptuele dak oplossing met voldoende keuze en opties voor deze eigenaar bewoners. Als we op deze manier met elkaar zouden samen werken wordt het dan niet eenvoudiger om iedere dag ergens in het land een dak met maatwerk voor betaalbare prijs te renoveren. Wat zou er gebeuren wanneer men ging denken vanuit het Renoveren met Componenten? Dat vroeger wij ons in 1990 al af en werd vorig jaar in de wijk Eckart in Eindhoven dankzij hulp van Woonbedrijf een beetje meer werkelijkheid.

De eerste 4 woningen door Alliantie+ gerealiseerd in het voorjaar van 2016

Doen in de serie van 1
Even terug naar de behoefte voor het ‘Trump effect’. Het renoveren van componenten is niks nieuws. In Nederland zijn er miljoenen badkamers en dit ‘component’ wordt jaarlijks door duizenden mensen verbouwd op het moment dat zij dat willen. De roep om innovatie is om deze praktijk van renovatie á la carte op te schalen. Het denken in componenten bied een innovatief platform in de serie van 1 dat geschikt is om te herhalen. En tegelijkertijd de vrijheid om te blijven zoeken naar de mate van schaal voor dat moment. Of we het nu hebben over 1 woningen, 1 blok of 1 dak familie en dat verspreid over de wijk.
Soms probeer ik me een voorstelling te maken over de omvang van het verduurzamen van onze woningvoorraad van miljoenen woningen. Een futuristische bedrijvigheid van dagelijkse verbeteringen aan de woning met enge militaire precisie. En als ik het tempo van deze denkbeeldige golf voor mij zie ga ik even stil staan en kijk om me heen. Meestal is het kijken in mijn eigen straat en buurt al voldoende. De buren klagen over de steiger voor de deur, de geluidsoverlast van het boren en het verschil in smaak.
De geschiedenis zal ons gaan vertellen wat de uitkomst zal zijn maar soms hoop ik stilletjes toch dat het ‘Trump-effect’ voor de bouwsector zal zijn dat de mensen niet meer gaan afwachten maar zelf de renovatie in handen nemen. Een passend aanbod wordt dan van onderaf afgedwongen met innovatie door een vrije markt als resultaat.

De eerste particuliere nul-op-de-meter woning gerenoveerd in de serie 1 door Alliantie+

Bronnen:
(1) Willemijn Peters – Searious Business

Print dit artikel Print dit artikel

Categorie: Bewoners aan de knoppen, Componenten, ketenintegratie, Serie van één| Geen reacties »

Plaats een reactie