Bestaande Woning Bouw






HOE ONDERHOUD LANGZAAM EN ONOPGEMERKT ONZE WONING INSLUIPT

28 november, 2016 | door Yuri van Bergen

(Leestijd 7 – 10 minuten)

Nooit geweten dat onderhoud de grootste oorzaak is dat we ieder jaar worden verleid om onze mobiele telefoon te vervangen. Dit las ik vorige week in een artikel over waarom onze smartphone er zo snel mee ophoudt (1). Om u het lezen van de bronnen onderaan het artikel te besparen geef ik hier alvast de conclusie van de schrijfster op haar verhaal: fabrikanten maken allerlei keuzes die invloed hebben op de houdbaarheid van smartphones, en maken zich ook schuldig aan voortijdige veroudering.

Een gedurfde uitspraak maar na het uitlezen van het volledige verhaal ben ik bang dat ze wel eens gelijk kan hebben. De meest voorkomende oorzaken als het slijten van de batterij, het jaarlijks verschijnen van nieuwe modellen of vroegtijdige aanbiedingen voor verlenging van je abonnement met ‘gratis’ telefoon (lees: op afbetaling) zijn wel bekend bij ons consumenten. Maar dat door uitstel van onderhoud aan de software op mijn telefoon de functionaliteit zover terug loopt dat mijn enige oplossing is een nieuwe te kopen was ook voor mij nieuw.

De verklaring hiervoor blijkt voor iedereen werkzaam in de softwarewereld vrij simpel te zijn: Het onderhouden van software kost een bedrijf absurd veel tijd. Blijkbaar zoveel tijd dat na twee jaar van een softwarerelease al bijna een derde van het ontwikkelteam bezig is met ondersteuning van het oude systeem (2). En dus geen tijd meer zou hebben om hun creativiteit en energie te besteden aan nieuwe ontwikkelingen voor morgen. Het kost het bedrijf dus enorm veel geld om de bestaande software bruikbaar te houden voor het bestaande apparaat. Vreemd genoeg is het voor deze makers van onze smartphones gemakkelijker om na een paar jaar gewoon te stoppen met alle diensten en ondersteuning, zonder inspraak van haar gebruikers. De klant.

Inzicht naar de energiebehoefte per huishouden

Maar waarom schrijf ik hierover op een blog over de bestaande woningbouw?

Een van de belangrijkst redenen is om een ander verhaal te vertellen. De afgelopen jaren is er namelijk veel geschreven over het besparen en opwekken van energie voor de woningbouw. Maar als we kijken naar deze ambitie in lijn met onze huidige energiebehoefte per huishouden gaat er het een en ander wel veranderen. Maar hebben we dan wel in de gaten dat deze toepassing van nieuwe technologie in onze woning ook de manier waarop we onze woning moeten onderhouden gaat veranderen? Bij het renoveren van je woning worden er nieuwe (duurzame) producten aangebracht die je woning verbeteren. Maar vaak wordt over het onderhoud van deze producten heen gestapt. Na iedere renovatie start namelijk een nieuwe onderhoudscyclus. Dit verhaal gaat over het gevaar van extra onderhoud dat langzaam en onopgemerkt onze woning insluipt, in de vorm van onderhoudsgevoelige technologie en prestaties.

Op naar een duurzame woningvoorraad
Eind 2015 spraken alle landen van de wereld in Parijs af om in de tweede helft van de eeuw netto geen broeikasgassen meer uit te stoten (3). Misschien staan we er niet voldoende bij stil maar een belangrijk deel van deze opgave wordt bepaald door manier waarop wij wonen. Reken maar even mee: een gemiddelde huishouden stoot per jaar 22,5 ton aan CO2 uit (4). Bijna een derde hiervan wordt veroorzaakt door onze manier van wonen. Naast ons energieverbruik voor verwarmen, douchen en computeren wordt bijna de helft veroorzaakt door onderhoud en inrichting van onze woning.

We willen een duurzamere woningvoorraad met lage woonlasten en daarvoor zullen we meer isolatiemateriaal en installaties in onze woningen gaan brengen om aan dit doel te gaan voldoen.
Om snel resultaat te boeken krijgt op dit moment de focus op opwekking van energie de meeste aandacht. Misschien ook wel logisch als we bedenken dat de aanschafprijs van een verwarmingsketel nog maar een derde is, en zonnepanelen zelfs nog maar een honderdste, van de oorspronkelijke kosten van veertig jaar geleden toen het grootste gedeelte van onze woningvoorraad is gebouwd. Maar met de komst van nieuwe op elkaar afgestemde installatie systemen wordt het controleren en inregelen in de vorm van onderhoud steeds belangrijker. Een onderzoek vanuit de overheid van enkele jaren gelden naar de ervaringen van het energiezuiniger wonen laat voorbeelden zien waar de zonnepalen helemaal niet het geplande rendement behaalden en dat er dus geen controle was georganiseerd op de prestatie (5).

Wat nu?
Als consument worden we opgescheept met een afvalberg van telefoons die niet meer ondersteund worden. Gelukkig kunnen we deze weer doorverkopen of in de kast leggen. Probleem weg, maar misschien niet heel duurzaam. Maar een woning waarvan de onderhoudskosten uit de hand lopen, wat doen we daar mee? Gaan we die verkopen aan een volgende bewoner en vertellen we niks? Of wat doet een leverancier die bij de verkoop garandeerde dat zo’n duurzame installatie gemakkelijk vijftien jaar mee gaat en daarmee voldoende energie opwekt? Het onderhoud aan onze woning wat betreft de bouwkundige kwaliteit en behoefte aan efficiënte installatie neemt langzaam en onopgemerkt toe.

In het beste geval vindt er morgen een eureka-momentje plaats en worden we de komende vijfendertig jaar overspoeld met nieuwe en slimme duurzame energie. En hoe minder we als huishouden aan energie gaan verbruiken hoe minder we aan extra duurzame energie zelf moeten opwekken of inkopen. Met een warme jas rondom de woning hebben we relatief weinig energie nodig om de woning comfortabel te krijgen. Daarmee ligt onze focus niet op het verwarmen van de woning maar op warm tapwater en vooral het huishoudelijk verbruik zoals de figuur laat zien. Het grootste verbruik zal worden bepaald door het aantal elektrische apparaten dat binnen of rondom de woning gebruiken zoals auto’s, wifi, wasmachines, koelkasten, vaatwassers, hottubs, computers en meerdere telefoons. Dus hoe slimmer en duurzamer onze producten worden van des te meer comfort we kunnen gaan genieten.

De veranderingen in het gebruik in het gebruik deze slimme technologieën zal in ieder geval sneller gaan dan dat we gewend zijn. Misschien als we kijken naar de acceptatie van de smartphone binnen nog geen tien jaar misschien wel sneller dan we nu eigenlijk kunnen bedenken.

Kijken we terug naar het voorbeeld van de ontwikkelingen binnen de smartphone industrie dan krijg ik nog niet het gevoel dat we met elkaar op de goede weg zijn. Het voelt nog teveel als renoveren op zijn ‘nieuwbouw’. Maar vooral ook zonder dat het aansluit bij de vraag van de bewoner en het gebruik van zijn of haar woning.

Het van bovenaf dicteren van duurzame maatregelen werkt onjuist gebruik en daarmee hoge onderhoudskosten in de hand. Alleen wanneer de maatregelen geënt zijn op beter wonen (vanuit de optiek van de bewoner) kan duurzaamheid effectief toegevoegd worden zonder onnodig onderhoud en onnodig extra materiaal. Gelukkig begint het besef te groeien dat er een aanbod moet komen dat aansluit bij de vraag van de bewoner. Een revival van ‘social design’ waarbij van onderaf met bewoners gezocht wordt naar oplossingen voor beter en duurzaam wonen in de wijk.


Bronnen:

(1) Waarom je smartphone er zo snel mee ophoudt, Thalia Verkade. De Correspondent, 25 oktober 2016

(2) Stel, je bent directeur van een flink softwareontwikkelbedrijf. En je hebt 25 developers in dienst. Zij maken nieuwe softwarepakketten voor klanten. En de klanten gaan die pakketten gebruiken. Algauw komen de eerste vragen en klachten binnen: hier werkt iets niet – kan deze functionaliteit er nog bij?
Vanaf dat moment moeten enkele van je 25 ingenieurs zich gaan bezighouden met ondersteuning van bestaande software. Laten we zeggen dat dat per maand 3 procent van al het werk kost: dus driekwart van de tijd van een ingenieur, in de eerste maand. De overige 24 ingenieurs werken verder aan nieuwe software, die weer naar andere klanten gaat. Maar ook zij hebben ondersteuning nodig. En die club die vorige maand een nieuw pakket kreeg, blijft ook nog steeds om hulp en extra features vragen. En zo gaat het door.
Na twee jaar is al bijna een derde van je mensen met ondersteuning van het oude systeem bezig. En na vijf jaar kunnen nog maar vijf ingenieurs van de 25 werken aan nieuwe software.

(3) Aandacht voor duurzamheid: De uitdaging, Dr. ir. Haico van Nunen. Kennisbank Bestaande Woning Bouw, 28 juli 2016

(4) Milieucentraal

(5) Uit het onderzoek ‘Schatgraven in de bestaande bouw’ door het ministerie van Binnenlandse Zaken uit 2011 bleek dat bijvoorbeeld zonnesystemen jarenlang niet goed werkten, er was geen controle op de prestaties.

Print dit artikel Print dit artikel

Categorie: Duurzaamheid, Renovatie en onderhoud| Reacties uitgeschakeld voor HOE ONDERHOUD LANGZAAM EN ONOPGEMERKT ONZE WONING INSLUIPT

Je kunt niet meer reageren!