Bestaande Woning Bouw






Meer duurzaamheid met minder energie

11 april, 2017 | door Yuri van Bergen

(Leestijd 10-13 minuten)

De formule 1 maakt de snelste racewagen, Spaceship brengt particuliere astronauten tot in de ruimte en de techniek voor het energiezuiniger maken van je woning kan morgen worden gekocht. Maar toch lijken de doelen van overheid en marktpartijen om een energie neutrale gebouwde omgeving te realiseren niet zo eenvoudig als men in eerste instantie zou denken. Voor de eengezinswoningen is daar sinds kort iets op gevonden: nul-op-de-meter (nom). Dat wil zeggen dat je woning net zoveel energie opwekt als er in de woning wordt verbruikt, met een resultaat van de som nul(1). Door niet alleen de woningen energieneutraal te maken maar nul-op-de-meter komt er financiële ruimte en daarmee acceptatie van bewoners en eigenaar-bewoners om dit te laten uitvoeren. Schoorvoetend weliswaar maar er is beweging. Eengezinswoningen hebben veelal voldoende dak om met PV panelen de nodige energie op te kunnen wekken voor NOM. Onderzoek laat zien dat het besparen van CO2 van het wonen grofweg voor 50 procent kan worden verbeterd door energie en 50 procent door materiaal (2). Een relatief eenvoudige manier om als eigenaar-bewoner een bijdrage te leveren aan besparing van CO2 voor grondgebonden woningen is gewoon veel energie opwekken zodat je het verlies in materiaal en gebruik eenvoudig kan compenseren, hiervoor is salderen nodig! Zolang er een lokale uitwisseling wordt gestimuleerd kan dat.


Maar wat moet je nou als bewoner of eigenaar-bewoner van een woongebouw? Daar heb je per woning veel minder dak dus PV panelen tot je beschikking. Bij woongebouwen uit de periode 1950 tot 1970 kan voor de bovenstewoning zo tussen de 4900 en 6300 KWh opgewekt worden. Maar dat moet gedeeld worden met alle woningen daaronder. Neem een portieketage woning van het prontosysteem met vier woonlagen (3). Per dak-woning kan 5600 KWh opgewekt worden. Per woning dus 1400 KWh. Wanneer we de energievraag beperken kunnen we de energievraag (excl. Consumptief) van zo’n 5900 KWh naar 2300 KWh terugbrengen. Met die 1400 KWh opwekking door PV kun je die woning niet energieneutraal maken laat staan NOM. Je bent dan wel tussen de 60.000– en de 70.000 euro per appartement verder (4). Je betaalt daarmee dus de hoofdprijs voor het onderste uit de kan!? (5)

Het is duidelijk dat we wat betreft energieneutraal maken van de gestapelde bouw andere wegen moeten inslaan. Het gaat wel om 30% van onze woningvoorraad (2,5 miljoen woningen). De oplossing zal gezocht moeten worden in warmtelevering en/of leveren van duurzaam opgewekte elektriciteit op blok of buurt niveau. Betekent dat dan dat we niets meer aan dat deel van de woningvoorraad moeten of kunnen doen? Nee hoor, we moeten gewoon goed voor dat deel van de woningvoorraad zorgen. Stap voor stap de woningen aanpassen aan de wensen van de bewoners zonder te fixeren op een onhaalbaar doel. Maar er gewoon voor zorgen dat men er prettig en toch duurzaam kan wonen. Dat duurzame aspect moet echter ook vanuit een andere hoek komen. Dus niet (helemaal) vanuit energie oogpunt maar vanuit het oogpunt dat men duurzaam met materiaal om moet gaan. De industrie heeft namelijk ook een duurzaamheidsopgave. Door een aanbod te creëren voor de gestapelde bouw waarbij men zeer efficiënt met materiaal kan omgaan door bijvoorbeeld bij aanpassingen materiaal terug te nemen en weer als grondstof voor nieuwe aanpassingen te gebruiken, kan men vorm geven aan een deel van de opgave van de industrie. Deze toekomst hoeft niet zover weg te zijn. Een deel van de benodigde infrastructuur hiervoor is er al. Bij Alliantie+ bijvoorbeeld werken 25 Europese industrieën samen om een aanbod voor de bestaande bouw te leveren in de serie van één, met bewoners aan de knoppen (6). Hier ligt de kans om deze samenwerking verder uit te bouwen naar een aanbod waarbij uitwisseling van terug te nemen materialen plaatsvindt tussen de industrieën. Dan start de verbetering bij het afval en krijgt de grondstof een nieuwe waarde waarmee niet alleen de prijs van energie, maar ook de prijs van materiaal een dominante plaats krijgt in de duurzaamheidsvraag.

Bronnen:
(1) Definitie Nul-op-de-Meter
(2) Worstelen met duurzaamheid, Haico van Nunen, Kennisbank Bestaande Woning Bouw, augustus 2013
(3) ‘Pronto-systeemwoning, een concept met een verhaal’, Martin Liebregts, Kennisbank Bestaande Woning Bouw, 18 december 2012
(4) ‘De grenzen van de portieketagewoning’, Martin Liebregts, Kennisbank Bestaande Woning Bouw, 4 juni 2014
(5) ‘De grenzen van de portieketagewoning’, Martin Liebregts, Kennisbank Bestaande Woning Bouw, 11 april 2014
(6) Alliantie+

Print dit artikel Print dit artikel

Categorie: Bewoners aan de knoppen, Circulaire economie, Nul-op-de-Meter, Serie van één| 1 Reactie »

Een reactie op “Meer duurzaamheid met minder energie”

  1. Reactie door: Daniel van der Lek 27 juni, 2017 om 17:03

    In dit artikel laat Yuri zien dat NOM financieel en fysiek niet haalbaar is voor veel woningcomplexen. Het zou leerzaam zijn het alternatief van de (bijna) passieve meergezinswoning hiernaast te zetten.

Plaats een reactie