Bestaande Woning Bouw






Overpeinzing: het plafond van duurzaamheid

23 juli, 2015 | door Haico van Nunen

Het begrip duurzaamheid omvat meer dan energie. In meerdere artikelen heb ik deze zin geschreven, maar de uitwerking kom ik nog maar weinig tegen in de praktijk. De boodschap achter deze zin is dat duurzaamheid verder gaat dan energiebesparing. Desondanks is in de markt nauwelijks aandacht voor ‘andere ‘ aspecten van duurzaamheid. In de artikelserie ‘kijken naar kwaliteit’(1) wordt ingegaan op het kwaliteitsaspect duurzaamheid in de breedste zin van het woord, namelijk dat duurzaamheid kan worden omschreven als mooi, bruikbaar en stevig. Maar alleen begrippen zijn niet voldoende, we willen er vaak toch een waarde aan koppelen, al is het maar om onderling te vergelijken, of een ‘gewogen’ afweging te kunnen maken. Het aspect stevig is uit te drukken in een getal (milieulast), opgesteld volgens de principes van een levenscyclusanalyse. Het is goed om eens een voorbeeld te hebben van de impact die onze (onbewuste) materiaalkeuzes kunnen hebben. Omdat woorden niet altijd het juiste beeld geven, spreekt een plaatje vaak duizend woorden.

In onderstaande figuur is de milieulast van drie dakverbeteringen weergegeven. Het betreft een eerste verkenning, waarbij enkel gevarieerd is in de materiaalkeuzes. De eerste variant betreft het aanbrengen van een nieuwe dakplaat van EPS, de tweede variant bestaat uit een dakplaat van XPS en de derde variant bestaat uit een isolatie aan de binnenzijde van het dakbeschot. Alledrie de oplossingen zijn berekend met een Rc-waarde van 4,5 m²K/W en bij alle drie is er vanuit gegaan dat de binnenzijde is afgewerkt met een gladde plaat (2).


Het voorbeeld laat zien dat materialen met gelijke prestaties tot wel 30% kunnen verschillen in duurzaamheid. En dan hebben we nu alleen nog maar gekeken naar drie standaardproducten die voorhanden zijn in de markt. Wat als we op zoek gaan naar bijvoorbeeld hergroeibare varianten, dat we transport anders gaan organiseren of hergebruik gaan optimaliseren?

Op basis van deze eerste verkenning kan geconcludeerd worden dat er verschillen zijn waar te nemen in de milieulast van bouwmaterialen. In dat kader zou het goed zijn om voor een (renovatie)project nader te kijken naar de toe te passen materialen en op basis daarvan tot een afgewogen keuze te komen. Op die manier kunnen we duurzaam materiaalgebruik echt een plek geven in het bouwen, op zoek naar het plafond van duurzaamheid., ten opzichte van ander grote thema’s zoals individualiteit, betaalbaarheid en kwaliteit.


Bronnen / verwijzingen:

(1) Artikelserie ‘kijken naar kwaliteit’
(2) Uitgangspunten berekening:
– Rijtjeswoning, hart op hart 4,85 meter, met een hellend dak voorzien van gordingen.
– Momenteel bestaat het uit een dakbeschot en pannen, deze prestatie wordt verhoogd tot een dak met een Rc-waarde van 4,5 m²K/W.
– Berekend met Eco-Indicator 99 (E/A)(single score)
– Enkel de isolatiematerialen, tengels en panlatten zijn meegenomen. Dakpannen etc. zijn achterwege gelaten
– Standaard transportafstanden zijn gehanteerd (NEN 8006)
– Variatie in materialen of optimalisatie heeft niet plaatsgevonden.
(3) Van een gebouw wordt ongeveer de helft van de milieulast door energie veroorzaakt. De andere helft door de gebruikte materialen

Print dit artikel Print dit artikel

Categorie: Duurzaamheid, Productinnovatie, Renovatie en onderhoud| 2 Reacties »

2 Reacties op “Overpeinzing: het plafond van duurzaamheid”

  1. Reactie door: Aleida Verheus 10 augustus, 2015 om 15:57

    is GPR gebouw daar niet een passende oplossing voor? Het is alweer even geleden dat ik ermee werkte maar daar worden 5 kwaliteitsthema’s waaronder energie en milieu separaat getoetst. Wat vind jij Haico?

  2. Reactie door: Haico van Nunen 26 augustus, 2015 om 15:49

    Er zijn verschillende modellen om milieuaspecten te bepalen. GPR is er daar een van. Op hoofdniveau kun je daar een milieubeeld mee maken. Het probleem voor alle modellen is de data waar mee gerekend wordt. In hoeverre is specifieke data over een materiaalsoort of zelfs een product voorhanden? De meeste modellen putten namelijk uit de Nationale Milieu Database, en daar is informatie op detailniveau nog maar beperkt voorhanden.