Bestaande Woning Bouw






Ruimtebeleving met de seizoenen

19 juli, 2012 | door Martin Liebregts

In het verleden heb ik voor mezelf het begrip zomer- en winterwonen ge√Įntroduceerd. Het was een hulpmiddel om bij het ontwerp aan de bewoners duidelijk te maken dat je een woning in de zomer anders gebruikt dan in de winter. In de winter zoek je naar knusheid, maar in de zomer zet je het liefst alles open. Het zijn bijvoorbeeld de tuindeuren die goed weergegeven dat je ze per seizoen anders benut. In de winter bieden ze uitzicht en in de zomer verbinden ze optimaal de ruimten. De woonkamer gaat over in de keuken en omgekeerd.

uit: Philips' Woningbouw 1900-1990, Ad Otten in samenwerking met Elisabeth Klijn, 1991


Zonder hier een nieuw geloof of theorie te verkondigen, probeer ik wel meer aandacht te krijgen voor het dagritme en de jaargetijden als we bezig zijn met het ontwerpen van woningen en gebouwen. Juist als het gaat om de aanpassing van de bestaande woningen en gebouwen, verdient dit aspect extra studie. De tientallen jaren gebruikservaring en de gegroeide context, waarin de woning en de ruimte zich bevindt, geven in de praktijk voldoende aanleiding om de mogelijkheden volledig te benutten. We zullen iets meer oog moeten krijgen voor de mogelijke ruimtebeleving in de tijd. Op vakantie loop je de ene na de andere kerk binnen om hier iets van te proeven. En als we ‚Äôs morgens de zon in het appartement binnen voelen en zien komen, kan de dag niet meer kapot. Maar ruimtebeleving zijn we in de loop der tijd een beetje vergeten. Bijvoorbeeld, een kamer kende veelal alleen een lengte en een breedte. Zonder de hoogte leverde het tweedimensionale ruimten op. Nu wordt er weer schoorvoetend gepleit voor meer hoogte in de vertrekken van een woning. Er komt nog een tijd dat we eindelijk begrijpen dat lengte, breedte en hoogte nauw met elkaar verbonden zijn en samen de ruimtelijke kwaliteit mede bepalen. En dat seizoenen op verschillende wijzen het gebruik van de woning be√Įnvloeden. Misschien krijgen we met de invulling van deze gedachte toch een goede nazomer.

uit: Philips' Woningbouw 1900-1990, Ad Otten in samenwerking met Elisabeth Klijn, 1991

Print dit artikel Print dit artikel

Categorie: Doelgroep, Kwaliteiten, Wonen| 1 Reactie »

Een reactie op “Ruimtebeleving met de seizoenen”

  1. Reactie door: Frank Zuylen 22 juli, 2012 om 22:12

    Een interessant thema, de invloed van de seizoenen op het gebruik en de beleving van de woning. Uit mijn jeugd herinner ik me dat er zo in het voorjaar altijd een kleine verhuizing in mijn ouderlijk huis plaatsvond: de eettafel werd verplaatst naar de serre/tuinkant en de nette zithoek kwam in het voorste vertrek van de kamers en suite terecht. Dat had te maken met de warme en de koude kant van het huis en met het lengen van de dagen.
    Ik heb de indruk dat in de afgelopen decennia de aandacht voor goede bezonning van de belangrijkste woonvertrekken bij nieuwe woningbouwprojecten steeds minder belangrijk is geworden. Misschien zou nader onderzoek dit vermoeden kunnen bevestigen of ontkrachten.
    Zo is ook de verplichting om een buitenruimte aan te bieden kennelijk verdwenen uit de regelgeving.
    Er worden steeds meer appartementen zonder balkon opgeleverd.
    Een goede bezonning en een op de woonkamer aansluitende buitenruimte zijn bij uitstek voorwaarden voor het kunnen beleven van de seizoenen. Zeker voor mensen die minder dan gemiddeld mobiel zijn, zoals bejaarden. Toch zie ik in appartementencomplexen voor bejaarden nog teveel wooneenheden die onvoldoende zon vangen als de dagen korter worden, soms zelfs helemaal geen zon in de late herfst en de winter.