Bestaande Woning Bouw






Stap-voor-stap-methode, een werkwijze om draagvlak te ontwikkelen bij kwaliteitsaanpassing

3 januari, 2014 | door Martin Liebregts

Onderdelen van de kwaliteitsaanpassing

De kwaliteitsaanpassing van een woning is niet zomaar te vergelijken met andere gebruiksvoorwerpen. Wonen is meer dan gebruiken. De oorspronkelijke betekenis hield in: zich ergens prettig voelen. Als je kijkt naar de mutatiegraad in Nederland, dan bedraagt het zo’n 8 procent in de huursector, wat neerkomt op een verhuizing van om de twaalf à dertien jaar gemiddeld (1). Vanaf het moment dat we zelfstandig wonen en beslissen over onze eigen woonsituatie, verhuizen we circa vier à vijf keer. Ook als eigenaar-bewoner zijn de verhuizingen de belangrijke momenten dat er over kwaliteit en de aanpassing van de woning keuzen worden gemaakt. Zeker ingrijpende kwaliteitsaanpassingen, die vanuit de levensduur van de woning nog eens een dubbele periode omvatten en plaatsvinden om de twintig à dertig jaar, zijn nog zeldzamer in het leven van een bewoner. Het overkomt ons slechts twee tot drie keer in ons leven. Het zijn dus verstrekkende gebeurtenissen, die je niet zomaar even doet.

Bij de keuze en het moment van een dergelijke aanpassing, zijn de volgende onderdelen van de afweging te onderscheiden:

Ingeval het om aanpassing van huurwoningen gaat, als de verandering in het aanbod het initiatief van de verhuurder is en niet van de huurder, vraagt de communicatie extra aandacht. Zo niet, dan verloopt het proces zoals dat ook bij de eigenaar-bewoner zich afspeelt, en is de sleutel de serie van één, met de bewoners aan de knoppen.
De open communicatie zal op het moment dat er ook sprake is van gemeenschappelijke aanpak, op belangrijke onderdelen veelal het karakter krijgen van terugkomende inventarisaties, in combinatie met bewerkingen in een workshopsetting, met opdrachtgever en bewoners. Het zoeken naar de passende oplossingen in de betreffende situaties en naar de overeenkomsten, moeten de leidraad vormen. Op dat moment komt de stap-voor-stap-methode om de hoek kijken. Uiteindelijk gaat het om draagvlak te ontwikkelen voor de nieuwe situatie.

Drie hoofdstappen

Bij de kwaliteitsaanpassing spelen drie aspecten ieder een ‘eigen’ rol in de afweging: het beeld, het comfort en de ruimte, met de bijbehorende plattegrond. Zij vormen als het ware de essentiële beslispunten, waar andere kwaliteiten als het ware aan ondergeschikt zijn of door gestuurd worden. Het vraagstuk van energiesparing bijvoorbeeld, is naast de kostenafweging in eerste instantie een comfort aangelegenheid, die tevens sterk kan ingrijpen in het beeld.
Bij de stap-voor-stap-methode wordt er gepoogd in drie workshops beeld, comfort en ruimte inhoud te geven, zodat er een samenhangend plan ontstaat, in overleg met alle betrokkenen. Het plan bestaat uiteindelijk uit een basisplan met opties. Het basisplan komt voort uit de technische noodzaak en wordt sterk bepaald door de levensduurverlenging die nagestreefd wordt. De opties geven ruimte aan de aanvullende individuele keuzemogelijkheden.

De workshops als planontwikkelaar

In de praktijk wordt er vaak gesproken over co-makership of ketensamenwerking, waarbij de uitvoerende partijen het technisch plan invullen, met een optimale afstemming in de uitvoering. Dit is slechts techniek. Hieraan gaat de planontwikkeling vooraf. Met andere woorden, wat moet het plan inhouden? Hiervoor is vooral de hoofdrol weggelegd voor de opdrachtgevers (bewoners, resp. eigenaar), zolang er geen passend aanbod op de markt is waaruit de keuze gemaakt kan worden.
De vorm waarin dit zijn beslag kan krijgen, zijn de eerdergenoemde workshops, waarin de opdrachtgever in samenspraak met de adviseur de mogelijkheden onderzoekt. Per aspect – beeld, comfort en ruimte – wordt dan een werkbijeenkomst georganiseerd.

Elk workshop kent vijf ingrediënten, die ervoor zorgen dat stap voor stap gewerkt wordt aan de gewenste, mogelijke kwaliteitsaanpassing:

  1. Een stuk geschiedenis van het wonen en de woning, dat zich uiteindelijk toespitst op de problemen die om een oplossing of antwoord vragen.
  2. Huiswerk. Naast de algemene inventarisatie van probleem en wensen, is het van belang dat de deelnemers aan de workshop huidige situaties nog eens scherp in beeld brengen en de dromen/ambities aangeven, resp. verbeelden (2).
  3. Het vastleggen van het basisplan in stappen.
  4. Het formuleren van mogelijke opties.
  5. Tot slot het maken van keuzen of het stellen van prioriteiten op basis van inzicht in de consequenties (3).

De bovengenoemde aanpak wordt aangeduid met de STAP-VOOR-STAP-METHODE, die erop gericht is om zoveel mogelijk draagvlak te ontwikkelen voor de te realiseren kwaliteitsaanpassing. De methode is nodig zolang de individuele bewoner nog niet zelf de keuze kan maken en er ook geen passend aanbod is op de markt waaruit gekozen kan worden. In het laatste geval is er pas echt sprake van bewoners aan de knoppen.

 



Bronnen/verwijzingen

(1) De mutatiegraad in Nederland voor de huurwoningen bedraagt circa 8 procent per jaar. Dit betekent dat de gemiddelde huurder eens in de twaalf jaar verhuisd (bron: CFV)
(2) Om het bestaande en gewenst gebruik in beeld te brengen, kunnen de bewoners meubelmatjes gebruiken. Dit geeft inzicht in de mogelijke functionele beperkingen van de huidige plattegrond en de wensen die er zijn
(3) Niet alles is mogelijk in de praktijk, vooral door de financiële beperking. Van alle mogelijke opties worden er in de praktijk gemiddeld zo’n 10 procent geëffectueerd. Verder ontstaan er in de planontwikkeling veelal een lijst met circa 30 opties, waarvan 10 à 15 stuks de prioriteit verdienen. Omdat de scoring op prioriteiten ook afhankelijk is van de kosten, wordt er in deze fase gebruik gemaakt van de zogenaamde munten, als relatieve uitdrukking van geld

Print dit artikel Print dit artikel

Categorie: Kwaliteiten, Proces, Renovatie en onderhoud| Reacties uitgeschakeld voor Stap-voor-stap-methode, een werkwijze om draagvlak te ontwikkelen bij kwaliteitsaanpassing

Je kunt niet meer reageren!