Bestaande Woning Bouw






Toeteren in de Bouw

26 juni, 2017 | door Yuri van Bergen

(Leestijd 5-7 minuten)

Door: Yuri van Bergen en Rolijn van Vught

Wist u dat wij ongeveer het enige land ter wereld zijn die de claxon gebruiken om een andere weggebruiker te wijzen op fouten in het verkeer? Iedereen kent dat gevoel wel dat je impulsief op je stuur ramt om de ander te laten weten dat we dit dus niet normaal vinden als er wordt voorgekropen in de file. De rest van de wereld daarentegen gebruikt de toeter voornamelijk om de andere weggebruikers te waarschuwen dat hij eraan komt. Een bijzonder en subtiel verschil van hetzelfde middel in vergelijkbare situaties. Het merendeel van de wereldbevolking gebruiken de toeter om elkaar te waarschuwen, wij kiezen ervoor om met de toeter elkaar te beoordelen. Dit bijzondere fenomeen was enkele weken geleden te horen op nationale radio toen ik me bedacht: hoe wordt er in de bouwsector eigenlijk de hele dag naar elkaar getoeterd!?

Toeteren in de bouw

In 2014 studeerde Rolijn van Vught af op de Technische Universiteit Eindhoven op het onderwerp samenwerking in de bouwketen. In haar afstudeeronderzoek vergeleek zij de traditionele, bouwteam en ketensamenwerking van verschillende bouwprojecten. Inmiddels zijn we drie jaar verder en kwam ik Rolijn bij toeval tegen. Rolijn heeft inmiddels een baan buiten de bouw gevonden, maar volgt de industrie nog wel. Via social media en in gesprek met “bouwers” krijgt zij een beeld van wat er in de bouwwereld speelt. Grote veranderingen zijn de afgelopen drie jaar uit gebleven. Wat Rolijn op valt is dat er weinig is verandert op het gebied van samenwerking in de bouw. In het hele land zijn er initiatieven tot ketensamenwerking, maar de echte succesverhalen blijven in haar ogen uit. Tijd om samen een korte beschouwing te maken over de stilstand en voortuitgang.

Bouwen zonder bouwers
We bouwen luchthavens op zee en renoveren de grootste snelweg van Nederland tussen de kantooruren door. Nederland is een land waar technische intelligentie en productie denken hand in hand gaan. Meer, groter en sneller dat is de stroom van vooruitgang waar het land groot mee is geworden. En dat is ook onze referentie als er een complexe vraag als het verduurzamen van ruim 7,5 miljoen woningen als opgave wordt gesteld. Het huidige idee van ketenintegratie in de bestaande woningbouw is het opzetten van een ‘trein’ en gaan. Niet de mensen die wonen in deze woningen hebben onze aandacht, maar de spreadsheets waarop de bewonerstevredenheid wordt gemeten is het middel dat de waarde van onze prestatie laat zien.

Het afstudeeronderzoek van Rolijn concludeerde dat de mate van samenwerking onder ander af hangt van de complexiteit van de bouwvraag. Bouwprojecten met beperkte mate van complexiteit kunnen goed in een competitieve vorm worden aanbesteed en uitgevoerd. Echter, projecten die kennisintensief en complex zijn, kunnen beter in samenwerking tussen verschillen partijen worden uitgevoerd. Een relatief nieuwe opgave van het opschalen van betaalbare en duurzame renovatie in een bewoonde situatie lijkt complex. Niet de technische ingreep van het verbeteren van de materialen maar met name het proces dat zich veelal afspeelt in een serie van een. Nieuwe woningen worden in serie achter elkaar gebouwd, maar woningen worden gerenoveerd door bij iedereen persoonlijk even aan te bellen. Daarbij zijn bewoners (zowel huur als particulier) via internet steeds wijzer en mondiger geworden in wat technisch kan en haalbaar is.

Met een stijgende individuele vraag van de consument, moet de bouw dus inspelen op de behoefte en dus meer gaan samenwerken. Hierbij is het belangrijk om te vermelden dat het onderzoek ook uit wees dat een goede onderlinge relatie tussen partijen van groot belang is voor een succesvolle samenwerking. Samenwerking kan je dus niet zomaar forceren en zal van onderaf moeten ontstaan. Maar is de afstand tussen de denkers en de doeners niet veel te groot geworden voor een dergelijk ingrijpende verandering? Een korte rekensom leert dat er vele experimenten zijn geweest met honderden miljoenen aan zogenaamde ‘procesgelden’ en dat het resultaat van een herhaalbaar maar vooral opschaalbare renovatiepraktijk het project nooit is ontstegen.

Stoppen met toeteren en ga samen werken
Is de opgave voor ketenintegratie in de bestaande woningbouw zo’n ingewikkelde opgave, of maken alle mensen die werkzaam zijn in deze sector het ingewikkeld? Want op het moment dat we het voorbeeld gebruiken van de kast begrijpt de gehele wereld het doel. Op het moment dat we deze metafoor gaan toepassen om de huidige praktijk wordt het voorbeeld een bedreiging. Want we kunnen blijven schrijven en praten over hoe we beter kunnen samenwerken, de grootste opgave zal zijn: ‘hoe kunnen we met minder mensen samenwerken’. Want het bouwen van kasten lijkt misschien gemakkelijk in je eentje en met zijn tweeën gaat het sneller, maar op het moment dat we een ploeg van drie mensen hebben beginnen we al te overleggen.

De eenvoudigste stap om samen op een andere manier met elkaar te gaan werken is direct te stoppen met toeteren. In plaats van constant het ‘probleem’ af te schuiven op een ander zouden we kunnen beginnen met deze barrières voor elkaar op te lossen. Waarom? Eenvoudig, de uitgaven van de afgelopen tien jaar laten zien dat het praten geen verandering brengt dat waard is om door andere te herhalen. Dus in plaats van proberen onze problemen met geld af te kopen kunnen we met elkaar proberen het zonder geld op te lossen. Geen honderden WhatsAppjes per week over wat iemand anders heeft gedaan. Geen duizenden mailtjes per maand met lijstjes en matrixen om te bewijzen dat de ander het fout heeft gedaan. Geen workshops meer met mannen in pakken die komen vertellen dat ze hebben gelezen dat het anders kan. Geen mannen met laptops die komen vertellen dat het op hun computer wel goed staat. Nee gewoon een groep mensen, van mannen en vrouwen, die samen een resultaat maken dat gezien mag worden. Een resultaat waarbij de eigenaar bewoner op een verjaardagsfeestje verteld over het plezier dat ze hebben gehad tijdens de renovatie. En dat als je ooit iets aan je woning zou willen veranderen je zeker die mensen moet bellen. En dat beste lezer is samenwerken….. en de gewenste resultaten volgen dan vanzelf!

Bronnen:
(1) Co-makership ‘op zoek naar nieuwe vormen van samenwerken’. Vijfjarig onderzoek van Woonbedrijf, Ballast Nedam en BouwhulpGroep die plaatst vond in de huidige renovatiepraktijk door het experimenteren van de theorie in de dagelijkse praktijk (2010-2015)
(2)
En…Actie!, Rolijn van Vught, Hollands-Ontwerp.nl, juli 2014
(3) De Bouwcultuurbarbaar, Rolijn van Vught, Hollands-Ontwerp.nl, juli 2014
(4)
Hype of noodzaak?, Rolijn van Vught, Hollands-Ontwerp.nl, juli 2014
(5) Wereldkampioen samenwerken, Rolijn van Vught, Hollands-Ontwerp.nl, juli 2014
(6) Managing supply chain relationships in construction industry: compete or collaborate?, Rolijn van Vught en Arjan van Weele, 15 februari 2015
(7)
Overpeinzing: van consumenten naar makers, Yuri van Bergen, Kennisbank Bestaande Woning Bouw, 25 april 2016
(8) Het nieuwe samenwerken, Serie over Alliantie+ verbeteren à la carte, Yuri van Bergen en Roel Simons, Kennisbank Bestaande Woning Bouw, 10 maart 2015
(9) Overpeinzing: is de rek uit ketenintegratie?, Yuri van Bergen, Kennisbank Bestaande Woning Bouw, 24 september 2015
(10)
Overpeinzing: van samenwerken naar samen werken, wonen in de 21ste eeuw, Yuri van Bergen, Kennisbank Bestaande Woning Bouw, 13 januari 2015
(11) Overpeinzing: het ‘nieuwe’ samenwerken, Martin Liebregts, Kennisbank Bestaande Woning Bouw, 28 januari 2014
(12) Droom of werkelijkheid?, Yuri van Bergen, Kennisbank Bestaande Woningbouw januari 2017
(13) Bij een goed einde hoort een goed begin, NRP College, module ‘Verbinden’, 24 januari 2017

Print dit artikel Print dit artikel

Categorie: Bewoners aan de knoppen, ketenintegratie, Nul-op-de-Meter, Serie van één| Geen reacties »

Plaats een reactie