Bestaande Woning Bouw






Tussen mode en zorgvuldig ontwerpen

9 juli, 2015 | door Kennisbank

Serie over Kijken naar kwaliteit -3-

Door: Sandra Arts

In de periode tussen 1970 en 1980 heeft er bij vrijwel alle vooroorlogse eengezinswoningen een renovatie plaatsgevonden. Er zijn toen veelal dakkapellen geplaatst, dubbel glas aangebracht en voordeuren vervangen. De vraag is of het met die renovatie er beter op is geworden. Typerend voor deze periode is in ieder geval dat het beeld er veel minder toe deed. Het accent lag op het vergroten van ruimten en het creëren van meer daglicht. Bijvoorbeeld door kolossen van dakkapellen aan de voorzijde op het dak te plaatsen, ‘corporatie’-voordeuren aan te brengen, of complete glas in loodramen of ramen met roedes te vervangen door een kozijn met vast glas, waardoor de gevel een totaal andere uitstraling krijgt. Op zich prima, maar het mag toch ook best mooi zijn als je renoveert. Sterker nog, het moét mooi zijn, anders wordt het armoede en krijgt de wijk een negatief imago, waar niemand met trots en plezier wil wonen.

Kwaliteit ligt in het verleden besloten
We kunnen dus eigenlijk wel zeggen dat bij de renovatie in de periode tussen 70 en 80 er veel is verminkt. De renovatie was destijds functioneel en praktisch met weinig aandacht voor materialisering en detail, waardoor deze ooit mooie wijk nu vaak sober en armoedig oogt. Dit wordt nog eens versterkt door het veranderende gebruik van de bewoners, bijvoorbeeld teveel auto’s in de straat of zelfs in de voortuin, ‘landje-pik’ en het niet bijhouden van voortuinen. Dat is jammer, omdat deze wijken destijds zorgvuldig ontworpen zijn en veelal kwaliteiten hebben die bij nieuwbouw niet meer aangebracht worden.
Deze kwaliteiten moet je ontdekken door zorgvuldig te onderzoeken waar de kwetsbaarheid ligt. Alvorens je gaat ingrijpen is het belangrijk om begrip te krijgen van deze oorspronkelijke kwaliteit en wat de verstoringen zijn om vervolgens zorgvuldig de maatregelen te kunnen benoemen om dit te verbeteren.

Wat is het belang van een goede beeldkwaliteit?
Een goede beeldkwaliteit wordt als iets vanzelfsprekends beschouwd. Het valt pas op als er iets mis is, als iets niet goed ontworpen is. Zoals bijvoorbeeld een verkeerde lijst om een mooie foto. De foute lijst is van invloed op de waardering van de foto.
Dus als je gaat renoveren moet het belang van de beeldkwaliteit zeker niet onderschat worden, anders krijg je beelden die in plaats van dat ze de buurt opfrissen juist de verloedering benadrukken.

Verschillende niveaus van ingrijpen
Als je eenmaal begrip hebt van wat precies zorgt voor de verstoringen dan kun je zorgvuldig corrigeren. Je kunt dit op verschillende niveaus doen.
We maken onderscheid in restauratief herstel, waarbij het voornamelijk gaat om het herstellen van historisch karakteristieke elementen, functioneel herstel en verzachtend herstel. Bij functioneel herstel ligt het accent op het leesbaar maken van oorspronkelijke ontwerpuitgangspunten en bij verzachtend herstel gaat het om het opheffen van knelpunten. De in de huidige situatie aanwezige zwakke kenmerken en de verminkingen uit het verleden, voor zover niet te herstellen, trachten we hierbij zoveel mogelijk te verzachten.
Of je nou veel doet of weinig, met de juiste aandacht kun je veel bereiken. Zie bijvoorbeeld Kruidenbuurt te Eindhoven. Hier is met een beperkte ingreep verbetering in de geleding van de gevel aangebracht, door een luifel en een wit gekeimde horizontale band.

Het gaat niet om veranderen, maar om verbeteren
Kwaliteit ontstaat niet door het opnieuw te ontwerpen, maar door gebruik te maken van de kwaliteit die het al heeft en deze te versterken, dus doorontwerpen. Bij renovatie gaat het om het toevoegen van kwaliteit. En daarvoor moet je eerst onderzoeken wat die huidige kwaliteit is.
Op alle niveaus van ingrijpen is het van belang dat je aandacht besteed aan de beeldkwaliteit. En op alle niveaus heb je hiervoor mogelijkheden, ook met een klein budget.

Print dit artikel Print dit artikel

Categorie: kijken naar kwaliteit, Renovatie en onderhoud, Stedenbouw en architectuur, Wonen| Reacties uitgeschakeld voor Tussen mode en zorgvuldig ontwerpen

Je kunt niet meer reageren!