Bestaande Woning Bouw






VANEG, EEN VOORLOPER VAN HET PREFAB BETONCASCO

2 januari, 2013 | door Martin Liebregts

Een serie over systeemwoningen -9-

In Nederland staan circa zevenduizend woningen, die gebouwd zijn als Vaneg-systeemwoning (1). Op dit moment zijn de woningen slechts voor een deel te achterhalen en te lokaliseren. Mogelijk zijn hiervoor een tweetal redenen te noemen: de woningen zijn niet meer onder de oude naam bekend en tegelijkertijd is een substantieel deel in handen van eigenaar-bewoners. Een deel van de bouw is in het verleden ook, buiten de sociale sector om, opgedragen door beleggers (o.a. pensioenfondsen).
De naam Vaneg verwijst naar de initiatiefnemer van het bouwsysteem: Van Egteren Bouwnijverheid N.V. Nog steeds worden er in Hasselt betonelementen gemaakt (Heembeton) (2). Kenmerkend voor de Vaneg-woningen is de toepassing van grote betonnen elementen. De wanden zijn verdiepingshoog en maximaal 4,30 m1 breed en de vloeren bestaan ook uit geprefabriceerde elementen. De langsgevels zijn opgebouwd uit geprefabriceerde houten pui-elementen. Het resultaat van de gekozen bouwmethode was dat de arbeidsuren op de bouwplaats met 70 procent werden gereduceerd (3).

Een ruime woning met weinig uitstraling

De Vaneg-woningen zijn zeer ruime doorzonwoningen, die voor de tegenwoordige tijd qua oppervlakte voldoen aan alle ruimtelijke eisen. De woonoppervlakte van de woonkamer en keuken ligt ruim boven de 40 m2 (4). De grootte vormt dus niet het probleem, wel de uitstraling van de woningen. De puivullingen – veelal aluminium – maken een zeer armoedige indruk. Ook ander materiaal, dat tijdens het beheer is aangebracht, oogt niet altijd. Te veel techniek en te weinig is het beeld leidraad geweest tijden de bouw en het beheer. En nu, circa veertig jaar later, worden andere eisen aan het uiterlijk en de uitstraling gesteld. De oorspronkelijke borstweringen op de slaapverdieping zijn ook onnodig hoog.
Natuurlijk voldoet de oorspronkelijke bouwfysische constructie op geen enkele wijze aan de huidige eisen ten aanzien van de energetische kwaliteit met bijbehorend comfort. Hiervoor zijn dan ook ingrijpende aanpassingen vereist.

Toekomstwaarde

Een dergelijk bouwsysteem heeft alleen toekomstwaarde als het beeld structureel gewijzigd wordt en de woningen een ‘eigen’, specifieke uitstraling weten te verwerven. De intensiteit en de omvang van een dergelijke kwaliteitsaanpassing zijn in de afgelopen twintig jaar structureel gewijzigd (5). De eisen die aan het beeld worden gesteld, omvatten meer dan een opfrisbeurt (of facelift). De woningen moeten als het ware opnieuw vormgegeven worden. Tegelijkertijd nemen bij een grote investering aan de schil de eisen ten aanzien van energetische kwaliteit en comfort ook toe. Er is dus volop werk aan de Vaneg-woningen

Bronnen
Algemeen:
– ‘600 woningen in 7 gemeenten, Praktijk in de ‘oude IJsselstreek’’, H. de Jong en M. Ydo, Industrieel bouwen nr. 4/1967
– ‘Niet-traditionele woningbouwmethoden in Nederland’, H. Priemus e.a., Rotterdam, 1971

1. De inschatting is dat circa 7 duizend woningen gerealiseerd zijn conform het Vaneg-bouwsysteem. De helft is tot nu toe te achterhalen, verspreid over de periode 1965-1975
2. Van Egteren Industriële Constructiebeton Maatschappij (of Van Egteren Bouwnijverheid N.V.) te Hasselt en Neduco Industriële Woningbouw N.V. (Coignet) te Helden-Beringen zijn de voorlopers van Heembeton
3. Bij nacalculatie bleek dat het aantal arbeidsuren op de bouwplaats van traditioneel circa 1.500 à 1.600 naar 480 uren was teruggebracht (een reductie met zo’n 70 procent)
4. Oppervlakte woonkamer: ruim 32 m2 en oppervlakte keuken: ruim 9 m2
5. In 1990 zijn de Vaneg-woningen in Aalten gerenoveerd. Aanneemsom, inclusief BTW, peil 1990: circa 41.000 gulden (18.600 euro), en peil 2012: circa 33.000 euro (nieuwe gevel; isolatie gevel en vloer; nieuwe cv-ketel en mechanische ventilatie en vernieuwen keuken, douche en toilet). De reductie op ruimteverwarming was destijds ruim 30 procent (bron: E-novatie)
In 2013 wordt gestart met een ingrijpende renovatie van 115 Vaneg-woningen in de Parkbuurt te Ulft. De gemiddelde aanneemsom, inclusief BTW bedraagt: circa 90.000 euro per woning.

Print dit artikel Print dit artikel

Categorie: Bouwtechniek, Stedenbouw en architectuur, systeemwoningen, Voorraad| 7 Reacties »

7 Reacties op “VANEG, EEN VOORLOPER VAN HET PREFAB BETONCASCO”

  1. Reactie door: louis Hiddes 3 januari, 2013 om 22:03

    Beste Martin,

    om van Vaneg wat meer te weten, zou je Hans Regelink moeten bellen – 06 12 99 09 07 – komt uit de Vaneg school – daarnaast mis ik in je betoog de fabriek Holborm in Leystad – de prefab betonnen-elementenfabriek die in 1974 werd geopend op het moment dat Dura haar coignet fabriek sloot – de discussie in de kranten met mininster Gruijters en de toemalige directie van Dura, was een bijzondere – ieder had een eigen marktvisie – hoe de toekomst er uit zag.
    de toemalige direteur van de Dura Coingetfabriek woont in Son – Frits van Stralen.
    mogelijk in een van je toekomstige artikelen daar watlicht over laten schijnen

  2. Reactie door: Johan schotan 2 februari, 2013 om 18:02

    Vraagje.
    Bij ons gaan ze de 40 jaar oude Vaneg woningen renoveren.
    Hoe kom ik aan een gedetailleerde tekening.
    Kan ik zelf de muur van de kamer naar de keuken verwijderen.
    Is het een dragende muur.

    Johan Schotman
    0572 357976
    Iepensingel 27
    8102 xz Raalte

  3. Reactie door: Eddo Carels 16 maart, 2013 om 13:46

    In Alkmaar staat een compelx met 47 woningen in blokken van 4 tot 7 woningen door Van Egteren gebouwd. De tekeningen van de bouwvergunning, gedateerd 25 november 1974, zijn in ons bezit.Wij zijn in opdracht van de eigenaar bezig met ontwerp van een renovatie van de schil. De woningen zijn volledig in prefab beton uitgevoerd; ook de voor en achtergevels! De daken bestaan uit een prefab dakdoos met gordingen. De kozijnen zijn van aluminium. De kopgevels zijn vwb de eerste twee bouwlagen voorzien van een gemetseld buitenblad. Voor de isolatie van de schil hebben wij twee mogelijkheden onderzocht; geïsoleerde spouw met gemetseld buitenblad en naisoleren met isolatieplaten en bekleding.
    Zijn er bij lezers soortgelijke woningen uit deze periode bekend, in originele staat dan wel gerenoveerd? Onze constructeur zou graag gegevens willen hebben over de draagkracht van de betonconstructie, in het bezonder de wapening in vloeren, wanden en gevels.
    Alvast bedankt voor uw reactie.

    Ir. Eddo Carels architect BNA, caas architecten Alkmaar

  4. Reactie door: Ad van Eekelen 14 april, 2014 om 19:08

    Ik bewoon met veel plezier een Vaneg-woning in Twello. Van dit type staan er in onze wijk 48 (denk ik). Vanwege een verbouwing van de benedenverdieping wil ik een betonwandje in de achtergevel verwijderen. Ik weet voor 99% zeker dat dit wandje niet dragend is, maar waar ik de laatste 1% zekerheid?

  5. Reactie door: Jan Zijnstra 22 mei, 2016 om 21:45

    L.S.

    Weet iemand welke rode baksteensoort er bij de Vaneg-woningen werd gebruikt aan de buitengevel van de hoekwoningen?
    Ik bewoon zo’n woning en zoek wat van deze stenen voor vervanging.
    Het zijn zgn. kanaalstenen.

    Alvast mijn dank!

  6. Reactie door: F. van Berkel 16 februari, 2017 om 08:52

    Hallo,

    Ik heb bij Vaneg en Holborn en Neduco gewerkt als tekenaaar
    Vaneg van 1972 tot 1975
    Holborn 1975- 1976
    Neduco 1976-1977

    F.v.B.

  7. Reactie door: AJ de Lange 21 maart, 2018 om 16:42

    Wie kan mij helpen aan detailtekeningen van het Vaneg system. Hoe dit indertijd uitgevoerd is.

    bvd.