Bestaande Woning Bouw






voor de troepen uit

16 juni, 2016 | door Haico van Nunen

door:  dr. ir. Haico van Nunen en Yuri van Bergen


We zijn momenteel getuige van een voor de bouw vreemd fenomeen; er is op dit moment een aanbod dat verder gaat dan de wetgeving. In de geschiedenis van honderd jaar bouwen is dat nog nooit voorgekomen! Onderzoek heeft laten zien dat onze nationale bouwregelgeving is gebruikt als ondergrens voor de gebruiker van woningen. Een reddingsboei voor minimale duurzame kwaliteit op een maatschappelijke koers voorwaarts. Met de uitzondering op ruim 7,5 miljoen woningen daar gelaten, heeft de maker van deze woningen deze grens historisch altijd gebruikt als maatstaf voor kwaliteit van onze gebouwde omgeving. Of het nu de Wenken en Voorschriften waren, de Modelbouwverordening en later het Bouwbesluit (1). Bij iedere aanscherping van deze eisen kwam er de reactie dat het technisch niet mogelijk was en de extra kwaliteit het eindproduct te duur zou maken. Of dat het niet kon én te duur werd. Maar de geschiedenis heeft inmiddels laten zien dat na bij een aantal woningen de slag te hebben gevonden de prijs begon te dalen en de verbeterde kwaliteit langzaam gemeengoed werd. Met name de energetische kwaliteit van onze woningvoorraad heeft het zwaar gehad. Maar sinds een aantal jaar waait er een duurzame wind door de voorraad heen. Er bevinden zich (herhaalbare) oplossingen die meer kwaliteit te leveren dan de wet minimaal voorschrijft. Het kantelpunt voor energieambities blijkt na ruim vijftig jaar te zijn gevonden!

 

Energieprogramma’s
Sinds de ‘Club van Rome’ zijn er vanuit overheid diverse landelijke energie programma’s geweest die hier aandacht aan hebben gegeven (2). De start hiervan begon met de eerste energienota uit 1974. In deze nota werd voor het eerst de nadruk gelegd op energie besparing en diversificatie van energie dragers. De Stichting Voorlichting Energiebesparing (SVEN) kreeg de taak om het brede publiek te overtuigen van de noodzaak van energiebesparing. In de jaren 80 ontstond de eerste isolatiegolf in de bestaande bouw. Maar de isolatie golf ging gepaard met het ontstaan van vochtproblemen. De overheid zag zich genoodzaakt om goede oplossingen te stimuleren en demonstreren. Het E’novatie programma ontstond. Hiermee werd aangetoond dat een substantiële energiebesparing bereikt kon worden bij woningverbetering door gelijktijdig isolatie- en installatiemaatregelen te nemen. Martin Liebregts, de onlangs overleden en oprichter van deze kennisbank, coördineerde dit onderzoeksprogramma van tientallen jonge wetenschappers. Later ontstonden er deelonderzoeken naar experimenten van de zeer energiezuinige woningbouw in studies als ‘Schatgraven in de bestaande bouw’(3) en experimenten voor Conceptueel Renoveren met de ‘Toolkit bestaande bouw’(4). Maar de resultaten waren steeds incidenten, van enkele partijen die verder keken dan de huidige wetgeving. Tot het laatste wapenfeit van onze overheid: de Energiesprong. Ging het tot nu toe om energiezuinig, nu gaat het om energieneutraal inclusief consumptief verbruik.

Volgende stap
Terug naar de ‘Club van Rome’ die ondanks de te verwachte economische groei in 1970 het besluit namen om welvaart loskoppelden van duurzaamheid. Het gevolg van toen, een unieke keuze, laat nu achteraf een duidelijke kanteling zien. Sinds dat besluit zijn we een halve eeuw later met horten en stoten aangekomen bij de laatste stap. De laatste stap is om de ingezette mars vanuit Rome naar Parijs te volbrengen. En daarmee dus alternatieven te creëren voor de schaarste aan energie en materialen. Terugkijkend naar alle programma’s sinds de Club van Rome, Sven, E’novatie, Toolkit, Schatgraven en nu Energiesprong wordt er nu voor het eerst voorop gelopen op de regelgeving voor wat betreft energie. Maar beschouwend op de opgave van ruim 7,5 miljoen bestaande woningen zal naast de investering in duurzame opwekking van energie bewust omgegaan moeten worden met materiaal. De volgende stap richting het vertrekpunt voor een duurzame opschaling van renovatie.


Bronnen:

(1)    ‘Essay, voetafdrukken van de samenleving’ Martin Liebregts en Haico van Nunen
(2)    ‘Een kwestie van lange adem; de geschiedenis van duurzame energie in Nederland’, R. Knoppen/R. Raven, Aeneas 2001
(3)    ‘Schatgraven in de bestaande bouw’ in opdracht van AgentschapNL, 2009
(4)    ‘Toolkit bestaande woningbouw’, DEPW en SenterNovem, 2008

Print dit artikel Print dit artikel

Categorie: Duurzaamheid, Voorraad, Wonen| Reacties uitgeschakeld voor voor de troepen uit

Je kunt niet meer reageren!