Bestaande Woning Bouw






Woonkwaliteit en energiebesparing: een eeuwige paradox?

28 augustus, 2014 | door Martin Liebregts

Door: Jelle Persoon

Misschien zit het niet meer zo in ons gemeenschappelijk geheugen, maar in de  jaren tachtig en negentig was de aandacht voor energiebesparing net zo groot als nu. Die eerste energiebesparingsgolf ging gepaard met veel problemen. Het binnenklimaat, een belangrijk aspect van woonkwaliteit, verslechterde in veel gevallen. Vochtproblemen kwamen veelvuldige voor. Met het E’novatieprogramma (1986 Р1993) (toenmalige NOVEM) wilde men met goede voorbeelden laten zien dat energiebesparing en een comfortabel en gezond binnenmilieu samen konden gaan.


De energie ambities worden de laatste tijd wederom nogal opgeschroefd. Nul op de meter en een EPC kleiner dan nul zijn de termen die dan langs komen. Hopelijk gaat dit niet ook wederom ten koste van de woonkwaliteit.
Niet zo‚Äôn gekke vrees als je terugdenkt aan de resultaten van enkele jaren geleden van het onderzoek: ‚ÄėSchatgraven in de bestaande bouw‚Äô, dat we voor het toenmalige Agentschap NL (nu RVO) verricht hebben. Twee√ęndertig nieuwbouw- en renovatieprojecten (2000-2014), met hoge energieambities, zijn toen ge√ęvalueerd. In bijna 40 procent van de projecten was het verbruik in de praktijk meer dan 20 procent hoger dan berekend. Maar wat vooral opviel, was dat 40 tot 50 procent van de bewoners matig of niet tevreden waren over het binnenklimaat en de ventilatie van hun woning. Regelbaarheid, gebruiksgemak en ruimtebeslag zijn hierbij sleutelbegrippen. Hier ligt de kiem van mislukking of succes. Met het bedenken en toepassen van een energieconcept, los van bewoners en hun wensen, wordt een groot risico gelopen. Wanneer het concept niet aansluit op het gebruik, zijn tegenvallende verbruiksresultaten en klachten van bewoners het resultaat. Veel projectleiders van projecten met warmtepompen en WTW-installaties kunnen hierover meepraten. De energiebesparende maatregelen lopen nogal eens niet synchroon met de kwaliteitsbeleving van bewoners. Met andere woorden, er wordt veel bedacht maar te weinig gekeken naar wat bewoners wensen.

Om aan te sluiten bij de vraag van bewoners is allereerst een andere werkwijze nodig. De Serie van één en componentrenovatie zijn sleutelbegrippen, die die andere werkwijze vorm kunnen geven. Een serie van één staat voor een aanpak op maat, waarbij de bewoner maximaal invloed heeft op wanneer en wat er verbeterd wordt. Door bij renovatie te denken in verbetering van componenten zoals dak, gevel, woning intern, etc. kan beter aangesloten worden bij de vraag en kan er gerichter naar oplossingen gezocht worden, waarbij zowel kwaliteit als uitvoering worden geoptimaliseerd. Met een dergelijke werkwijze ontstaat er ruimte om passende energiemaatregelen te nemen en verder te ontwikkelen.
Hiermee kan stapsgewijs nul op de meter behaald worden, of zelfs overtroffen worden.

Print dit artikel Print dit artikel

Categorie: Beheer, Duurzaamheid, Wonen| 4 Reacties »

4 Reacties op “Woonkwaliteit en energiebesparing: een eeuwige paradox?”

  1. Reactie door: Arie Warnaar 29 augustus, 2014 om 11:43

    Jelle, Goed verhaal. Maar ik zit er wel mee dat te gemakkelijk de tevredenheid van bewoners wordt opgevoerd vanuit de ervaringen achteraf. Moeten we er vooraf niet eerst voor zorgen dat de bewoners voldoende kennis hebben die nodig is om de plannen in de werkvoorbereiding te kunnen beoordelen en waarderen. Ook om te voldoen aan het BW-7-203 voor wat betreft het tussen verhuurder en huurder overeen te komen gebruik (woonkwaliteit). Woonkwaliteit is een containerbegrip. Dit begrip moeten we kunnen benoemen en meten om dan criteria af te kunnen leiden. Criteria die ook door de bewoners moeten kunnen worden gebruikt.
    Vriendelijke groet,
    Arie

  2. Reactie door: Arie Warnaar 29 augustus, 2014 om 11:55

    Martin, Jelle
    Ik dacht te reageren op een uitdagende bijdrage van Jelle, maar bij het nog is nalezen zie ik dat jullie beide namen er staan. Hierbij hoop ik rechtgezet!
    Groet
    Arie

  3. Reactie door: Jan Willem van de Groep 29 augustus, 2014 om 22:09

    Stap voor stap je auto rijklaar maken…lijkt me een goed plan!

    En dat gestoeld op een onderzoek naar de resultaten van een 19e eeuwse bouwpraktijk.

    Geen sterk verhaal en dan druk ik me nog voorzichtig uit. Ik ben beter gewend van jullie.

  4. Reactie door: side 11 januari, 2016 om 11:14

    Hello!